Malayalam spellchecker – a morphology analyser based approach

My first attempt to develop a spellchecker for Malayalam was in 2007. I was using hunspell and a word list based approach. It was not successful because of rich morphology of Malayalam. Even though I prepared a  manually curated 150K words list, it was nowhere near to cover practically infinite words of Malayalam. For languages with productive morphological processes in compounding and derivation that are capable of generating dictionaries of infinite length, a morphology analysis and generation system is required. Since my efforts towards building such a morphology analyser is progressing well, I am proposing a finite state transducer based spellchecker for Malayalam. In this article, I will first analyse the characteristics of Malayalam spelling mistakes and then explain how an FST can be used to implement the solution.

What is a spellchecker?

The spellchecker is an application that tells whether the given word is spelled correctly as per the language or not. If the word is not spelled correctly, the spellchecker often gives possible alternatives as suggestion to correct the misspelled word. The word can be spellchecked independently or in the context of a sentence. For example, in the sentence “അസ്തമയസൂര്യൻ കടലയിൽ മുങ്ങിത്താഴ്ന്നു”, the word “കടലയിൽ” is spelled correctly if considered independently. But in the context of the sentence, it is supposed to be “കടലിൽ”.

The correctness of the word is tested by checking if that word is in the language model. The language model can be simply a list of all known words in the language. Or it can be a system which knows how a word in a language will look like and tell whether the given word is such a word. In the case of Malayalam, we saw that the finite dictionary is not possible. So we will need a system which is ‘aware’ of all words in the language. We will see how a morphology analyser can be such a system.

If the word is misspelled, the system need to give correction. To generate the correctly spelled words from a misspelled word form, an error model is needed. The most common error model is Levenshtein edit distance. In the edit distance algorithm, the misspelling is assumed to be a finite number of operations applied to characters of a string: deletion, insertion, change, or transposition. The number of operations is known as ‘edit distance‘. Any word from the known list of words in the language, with a minimal distance is a candidate for suggestion. Peter Norvig explains such a functional spellchecker in his article “How to Write a spelling corrector?

There are multiple problems with the edit distance based correction mechanism

  • For a query word, to generate all candidates after applying the four operations, we can calculate the number of words we need to generate and test its correctness. For a word of length n, an alphabet size a, an edit distance d=1, there will be n deletions, n-1 transpositions, a*n alterations, and a*(n+1) insertions, for a total of 2n+2an+a-1 terms at search time. In the case of Malayalam, a is 117 if we consider all encoded characters in Unicode version 11. If we remove all archaic characters, we still need about 75 characters. So, for edit distance d=1, a=75, for a word with 10 characters, 2*10+2*75*10+75-1 = 1594 and much larger for larger d. So, you will need to do 1594 lookups(spellchecks) in the language model to get possible suggestions.
  • The concept that the 4 edit operations are the cause for all spelling mistakes is not accurate for Malayalam. There are many common spelling mistakes in Malayalam that are 3 or 4 edit distance from the original word. Usually the edit distance based corrections won’t go beyond d=2 since the number of candidates increases.

The problems with hunspell based spellchecker and Malayalam

Hunspell has a limited compounding support, but limited to two levels. Malayalam can have more than 2 level compounding and sometimes the agglutinated words is also inflected. Hunspell system has an affix dictionary and suffix mapping system. But it is very limited to support complex morphology like Malayalam. With the help of Németh László, Hunspell developer, I had explored this path. But abandoned due to many limitation of Hunspell and lack of programmatic control of the morphological rules.

Nature of Malayalam spelling mistakes

Malayalam uses an alphasyllabary writing system. Each letter you write corresponds to the grapheme representation of a phoneme. In broader sense Malayalam can be considered as a language with one to one  grapheme to phoneme correspondence. Where as in English and similar languages, letters might represent a variety of sounds, or the same sounds can be written in different ways. The way a person learns writing a language strongly depends on the writing system.

In Malayalam, since there is one and only one set of characters that can correspond to a syllable, the confusion of letters does not happen. For example, in English, Education, Ship, Machine, Mission all has sh sound [ʃ]. So a person can mix up these combinations. But in Malayalam, if it is sh sound [ʃ], then it is always ഷ.

Because of this, the spelling mistakes that is resulted by four edit operations(deletion, insertion, change, or transposition) may not be an accurate classification of errors in Malayalam.  Let us try to classify and analyse the spelling mistake patterns of Malayalam.

  1. Phonetic approximation: The 1:1 grapheme to phoneme correspondence is the theory. But because of this the inaccurate utterance of syllables will cause incorrect spellings. For example, ബൂമി is a relaxed way of reading for ഭൂമി since it is relatively effortless. Since the relaxed way of pronunciation is normal, sometimes people think that they are writing in wrong way and will try to correct it unnecessarily പീഢനം->പീഡനം is one such example.
    • Consonants: Each consonant in Malayalam has aspirated, unaspirated, voiced and unvoiced variants. Between them, it is very usual to get mixed up
      • Aspirated and Unaspirated mix-up: Aspirated consonant can be mistakenly written as  Unaspirated consonant. For Example, ധ -> ദ, ഢ -> ഡ . Similarly Unaspirated consonant can be mistakenly written as aspirated consonant – Example, ദ ->ധ, ഡ ->ഢ.
      • Voiced and Voiceless mix-up. Voiced consonants like ഗ, ഘ can be mistakenly written as voiceless forms ക, ഖ. And vice versa.
      • Gemination of consonants is often relaxed or skipped in the speech, hence it appear in writing too. Gemination in Malayalam script is by combining two consonants using virama. നീലതാമര/നീലത്താമര is an example for this kind of mistakes. There are a few debatable words too, like സ്വർണം/സ്വർണ്ണം, പാർടി/പാർട്ടി. Another way of consonant stress indication is by using Unaspirated Consonant + Virama + Aspirated Consonant. അദ്ധ്യാപകൻ/അധ്യാപകൻ, തീർഥം/തീർത്ഥം, വിഡ്ഡി/വിഡ്ഢി pairs are examples.
      • Hard, Soft variants confusion. Examples: ശ/ഷ, ര/റ, ല/ള
    • Vowels: Vowel elongation or shortening, gliding vowels and semi vowels are the cause for vowel related mistakes in writing.
      • Each vowel in Malayalam can be a short vowel or long vowel. Local dialect can confuse people to use one for the other. ചിലപ്പൊൾ/ചിലപ്പോൾ is one example. Since many input tools place the short and long vowels forms with very close keystrokes, it is possible to cause errors. In Inscript keyboard, short and long vowels are in normal and shift position. In transliteration based input methods, long vowel is often typed by repeated keys(i, ii for ി, ീ).
      •  The vowel ഋ is close to റി or റു in pronunciation. Example: ഋതു/റിതു. The vowel sign of ഋ while appearing with a consonant is close to ്ര. Example ഗൃഹം/ഗ്രഹം. ഹൃദയം/ഹ്രുദയം.
      • Gliding vowels ഐ, ഔ get confused with its constituent vowels. കൈ/കഇ/കയ്, ഔ/അഉ/അവു are example.
      • In Malayalam, there is a tendency to use എ instead of ഇ, since the reduced effort. Examples: ചിലവ്/ചെലവ്, ഇല/എല, തിരയുക/തെരയുക. Due to wide usage of these variants, it is sometimes very difficult to say one word is wrong. See the discussion about the ‘Standard Malayalam’ at the end of this essay.
    • Chillus: Chillus are pure consonants. A consonant + virama sequence sometimes has no phonetic difference from a chillu. For example, കല്പന/കൽപന, നിൽക്കുക/നില്ക്കുക combinations. The chillu ർ is sometimes confused with ഋ sign. Examples are: പ്രവർത്തി/പ്രവൃത്തി. The chillu form of മ – ം can appear are as anuswara or ma+virama forms. Examples: പംപ, പമ്പ. But it is not rare to see പംമ്പ for this. Sometimes, the anuswara get confused with ന്, and പമ്പ becomes പന്പ. There were a few buggy fonts that used ന്+പ for മ്പ ligature too.
  2. Weak Phoneme-Grapheme correspondence: Due to historic or evolutionary nature of the script, Malayalam also has some phonemes which has a weak relationship with the graphemes.
    • ഹ്മ/ മ്മ as in ബ്രഹ്മം/ബ്രമ്മം, ന്ദ/ന്ന as in നന്ദി/നന്നി, ഹ്ന/ന്ന  as in ചിഹ്നം/ചിന്നം are some examples where what you pronounce is not exactly same as what you write.
    • റ്റ, ന്റ – These two highly used conjuncts heavily deviate from the letters and pronunciation. While writing using pen, people don’t make much mistakes since they just draw the shape of these ligatures, but while typing, one need to know the exact key sequence and they get confused. Common mistakes for these conjuncts are ററ, ൻറ, ൻറ്റ , ൻററ
  3. Visual similarity: While using visual input methods such as handwriting based or some onscreen keyboards, either the users or the input tool makes mistakes due to visual similarity
    • ൃ, ്യ often get confused.
    • ജ്ഞ, ഞ്ജ is one very common sequence where people are confused. ആദരാജ്ഞലി/ആദരാഞ്ജലി.
    • ത്സ, ഝ is another combination
    • The handwriting based input methods like Google handwriting tool is known for recognizing anuswara ം as zero, English o, O etc.
    • When people don’t know how to insert visarga ഃ, and since there is a very similar key in keyboard- colon : they use it. Example: ദുഃഖം/ദു:ഖം
    • ള്ള, the geminated form of ള, is very similar to two adjacent ള. This kind of mistakes are very frequent among people whi studied Malayalam inputting informally. Two adjacent റ, is another mistake for റ്റ,
    • The informal, trial-and-error based Malayalam inputting training also introduced some other mistakes such as using open parenthesis ‘(‘ for ്ര, closing parenthesis ‘)’ for ാ sign.
  4. Ambiguity due to regional dialect: A good example for this is insertion of യ് in verbs. കുറക്കുക/കുറയ്ക്കുക, ചിരിക്കുക/ചിരിയ്ക്കുക, Also in nominal inflections: പൂച്ചയ്ക്ക്/പൂച്ചക്ക്.  Usuage of Samvruthokaram to distinguish between a pure consonant and stressed consonant at the end of word is a highly debated topic. For example, അവന്/അവനു്/അവനു. All these forms are common, even though the usage of നു് is less after the script reformation. But since script reformation was not an absolute transformation, it still exist in usage
  5. Spaces: Malayalam is an agglutinative language. Words can be agglutinated, but nothing prevents people to put space and write in simple words. But this should be done carefully since it can alter the meaning. An example is “ആന പുറത്തു കയറി”, ആനപ്പുറത്തു കയറി”, “ആനപ്പുറത്തുകയറി”, “ആനപ്പുറത്ത് കയറി”. Another example: “മലയാള ഭാഷ”, “മലയാളഭാഷ” – Here, there is no valid word “മലയാള”. The anuswara at the end get deleted only when it joins with ഭാഷ as adjective. A morphology analyser can correctly parse “മലയാളഭാഷ” as മലയാളം<proper-noun><adjective>ഭാഷ<noun>. But since language already broke this rule and many people are liberally using space, a spellchecker would need to handle this cases.
  6. Slip of Finger: Accidental insertions or omissions of key presses is the common reason for spelling mistakes. For alphabetic language, mostly this type of errors are addressed. For Malayalam also, this type of accidental slip of finger can happen. For Latin based languages,  we can make some analysis since we know a QWERTY keyboard layout and do optimized checks for this kind of issues. Since Malayalam will use another level of mapping on top of QWERTY for inputting(inscript, phonetic, transliteration), it is not easy to analyse this errors. So, in general, we can expect random characters or omission of some characters in the query word. An accidental space insertion has the challenge that it will split the word to two words and if the spellchecking is done by one word at a time, we will miss it.

I must add that the above classification is not based on a systematic study of any test data that I can share. Ideally, this classification should done with real sample of Malayalam written on paper and computer. It should be then manually checked for spelling mistakes, list down the mistakes and analyse the patterns. This exercise would be very beneficial for spellcheck research. In my case, even since I released my word list based spellchecker, noticing spelling errors in internet(social media, mainly) has been my obsession. Sometimes I also tried to point out spelling mistakes to authors and that did not give much pleasant experience to me 😁 . The above list is based on my observation from such patterns.

Malayalam spelling checker

To check if a word is valid, known, correctly spelled word, a simple look up using morphology analyser is enough. If the morphology analyser can parse the word, it is correctly spelled. Note that the word can be an agglutinated at arbitrary levels and inflected at same time.

Out of lexicon words

Compared to the finite set word list, the FST based morphology analyser and generator system covers large number of words using its generation system based on morpho-phonotactics. For a discussion on this see my previous blog post about the coverage test. Since every language vocabulary is a dynamic system, it is still impossible to cover 100% words in a language all the time. New words get added to language every now and then. There are nouns related to places, people names, product names etc that is not in the lexicon of Morphology analyser. So, these words will be reported as unknown words by the spellchecker. Unknown word is interpreted as misspelled word too. This issue is a known problem. But since a spellchecker is often used by a human user, the severity of the issue depends whether the spellchecker does not know about lot of commonly used words or not. Most of the spellcheckers provide an option to add to dictionary to avoid this issue.

As part of the Morphology analyser, the expansion of the lexicon is a never ending task. As the lexicon grows, the spellchecker improves automatically.

Malayalam spelling correction

To provide spelling suggestions, the FST based morphology analyser can be used. This is a three step process

  1. Generate a list of candidate words from the query word. The words in this list may be incorrect too. The words are generated based on the patterns we defined based on the nature of spelling mistakes. We scan the query word for common patterns of errors and apply fix for that pattern. Since there dozens of patterns, we will have many candidate words.
  2. From the candidate list, find out the correctly spelled word using spellcheck method. This will result a very small number of words. These words are the probable replacements for the misspelled query word.
  3. Sort the candidate words to provide more probable suggestion as the first one. For this, we can do a ranking on the suggestion strategies. A very common error pattern get high priority at step 1. So the suggestions from that appear first in the candidate list. A more sophisticated approach would use a frequency model for the words. So candidate words that are very frequent in the language will appear as first candidate.

One thing I observed from the above approach is, in reality the candidate words after all the above steps for Malayalam is most of the time one or two. This make step 3 less relevant. At the same time, an edit distance based approach would have generated more than 5 candidate words for each misspelled word. The candidates from the edit distance based suggestion mechanism would be very diverse, meaning, they won’t have be related to the indented word at all.  The following images illustrates the difference.

Spelling suggestion from the morphology analyser based system.
Spelling suggestions from edit distance based candidates

Context sensitive spellchecking

Usually the spellchecking and suggestion are done at one word at a time. But if we know the context of the word, the spellchecking will be further useful. The context is usually the words before and after the word. An example from English is “I am in Engineer”. Here the word “in” is a correct word, but with in the context, it is wrong. To mark the word “in” wrong, and provide ‘an’ as suggestion, one approach is ngram model of part of speech for the language. In simple words, what kind of word can appear in between a known kind of words. If we build this model for a language, that will surely tell that the a locative POS “in” before Engineer is rare or not seen before.

The Standard Malayalam or lack thereof

How do you determine which is the “correct” or “standard” way of writing a word? Malayalam has lot of orthographic variants for words which were introduced to language as genuine mistakes that later became common words(രാപ്പകൽ/രാപകൽ, ചിലവ്/ചെലവ്), phonetic simplification(അദ്ധ്യാപകൻ/അധ്യാപകൻ, സ്വർണ്ണം/സ്വർണം), or old spelling(കർത്താവ്/കൎത്താവു്) and so on. A debate about the correctness of these words will hardly reach conclusion. For our case, this is more of an issue of selecting words in the lexicon. Which one to include, which one to exclude? It is easy to consider these debates as blocker for the progress of the project and give up: “well, these things are not decided by academics so far, so we cannot do anything about it till they make up their mind”.

I did not want to end up in that deadlock. I decided to be liberal about the lexicon. If people are using some words commonly, they are valid words the project need to recognize as much as possible. That is the very liberal definition I have. I leave the standardization discussion to linguists who care about it.

The news report from Mathrubhumi daily in 2007 about my old spelling checker

Back in 2007, when I developed the old Malayalam spellchecker, these debates came up.  Dr. P Somanathan, who helps me a lot now a days with this project, wrote about the issue of Malayalam spelling inconsistencies: “ചരിത്രത്തെ വീണ്ടെടുക്കുക:” and “വേണം നമുക്ക് ഏകീകൃതമായ ഒരെഴുത്തുരീതി

References

  1. A Data-Driven Approach to Checking and Correcting Spelling Errors in Sinhala. Asanka Wasala, Ruvan Weerasinghe, Randil Pushpananda,
    Chamila Liyanage and Eranga Jayalatharachchi [pdf] This paper discuss the phonetic similarity based strategies to create a wordlist, instead of edit distance approach.
  2. Finite-State Spell-Checking with Weighted Language and Error Models—Building and Evaluating Spell-Checkers with Wikipedia as Corpus Tommi A Pirinen, Krister Lindén [pdf] This paper outlines the usage of Finite state transducer technique to address the issue of infinite dictionary of morphologically rich languages. They use Finnish as the example language
  3. The Malayalam morphology analyser project by myself https://gitlab.com/smc/mlmorph is the foundation for the spellchecker.
  4. The common Malayalam spelling mistakes and confusables were presented in great depth by Renowned linguist and author Panmana Ramachandran Nair in his books  ‘തെറ്റില്ലാത്ത മലയാളം’, ‘തെറ്റും ശരിയും’, ‘ശുദ്ധ മലയാളം’ and ‘നല്ല മലയാളം’.
  5.  Improving Finite-State Spell-Checker Suggestions with Part of Speech N-Grams Tommi A Pirinen and Miikka Silfverberg and Krister Lindén [pdf] – This paper discuss the context sensitive spellchecker approach.

Where can I try the spellchecker?

If you curious about the implementation of this approach, please refer https://gitlab.com/smc/mlmorph and https://gitlab.com/smc/mlmorph/wikis/Spellchecker-Plan. Since the implementation is not complete, I will write a new article about it later. Thanks for reading!

A screenshot of Malayalam spellchecker in action. Along with incorrect words, some correct words are marked as misspelled too. This is because of the incomplete morphology analyser. As it improves, more words will be covered.

യുവാക്കളുടെ തൊഴിലഭിമാനവും തൊഴിൽ സൊസൈറ്റികളും

നമ്മുടെ നാട്ടിലെ യുവാക്കൾ നേരിടുന്ന ഒരു പ്രതിസന്ധിയെപ്പറ്റിയും അതിന് പരിഹാരമായേക്കാവുന്ന  ഒരാശയത്തെപ്പറ്റിയും എഴുതിയ ഒരു കുറിപ്പാണിതു്.

നമ്മുടെ നാട്ടിൽ സവിശേഷ നൈപുണികൾ ആവശ്യമുള്ള പലതരത്തിലുള്ള കൂലിപ്പണികൾ,  ഡ്രൈവിങ്ങ്, കൃഷിപ്പണികൾ, പെയിന്റിങ്ങ്, കെട്ടിടനിർമാണം, മെക്കാനിക് തുടങ്ങിയ ജോലികളിൽ ഏർപ്പെടുന്ന യുവാക്കൾ ധാരാളമുണ്ട്. ഇവരെല്ലാം മിക്കപ്പൊഴും അസംഘടിത മേഖലയിലാണുതാനും. സർക്കാർ, സ്വകാര്യ ജോലി നേടാത്തതോ നേടാനാവശ്യമായ വിദ്യാഭ്യാസമില്ലാത്തവരോ ആയ യുവാക്കളായ പുരുഷന്മാരാണ് ഇവയിലധികവും. പക്ഷേ യുവതികൾ വിദ്യാഭ്യാസം പരമാവധി വിവാഹം വരെ തുടർന്ന് പിന്നീട് കുടുംബജീവിതത്തിൽ എത്തിച്ചേരുകയാണ്. ഇരുപതിനും മുപ്പത്തഞ്ചിനും ഇടക്ക് പ്രായമുള്ള ഇവർ പുതിയൊരു വെല്ലുവിളി നേരിടുന്നുണ്ട്. അതിനെപ്പറ്റി വിശദമായ ഒരു പഠനറിപ്പോർട്ട് ഈയിടെ സമകാലിക മലയാളം വാരിക പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു(നിത്യഹരിത വരൻമാർ-രേഖാചന്ദ്ര, സമകാലിക മലയാളം ജൂലൈ 16). മലബാർ മേഖലയിൽ വ്യാപകമായി ഈ തരത്തിലുള്ള യുവാക്കൾ അവിവാഹിതരായിത്തുടരുന്നു എന്നതാണ് പഠനം.

ഇതിന്റെ കാരണം, സാംസ്കാരികമായി മേൽപ്പറഞ്ഞ ജോലിക്കാരോടുള്ള യുവതികളുടെ കുടുംബങ്ങളുടെ താത്പര്യക്കുറവാണ്. സർക്കാർ, സ്വകാര്യകമ്പനി ജോലിയില്ലാത്തവർക്ക് യുവതികളെ വിവാഹം കഴിച്ചുകൊടുക്കാൻ ആരും തയ്യാറാവുന്നില്ല. കുടക് കല്യാണം തുടങ്ങിയ പുതിയ പ്രതിഭാസങ്ങളുടെ വിവരങ്ങൾ ആ ലേഖനത്തിലുണ്ട്. ജാതി, ജാതകം തുടങ്ങിയവ പണ്ടത്തേക്കാളേറെ വഴിമുടക്കിയായി നിൽക്കുന്നുമുണ്ട്. പ്രണയവിവാഹങ്ങൾക്ക് ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ മിക്കവാറും സദാചാരപ്പോലീസുകാർ ഇടകൊടുക്കാറുമില്ല. യുവാക്കൾ ഇത്തരം പണികൾക്ക് പോയി സ്വന്തം വീട്ടിലെ യുവതികൾക്ക് കുറേകൂടി വിദ്യാഭ്യാസം കൊടുക്കാൻ ശ്രമിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും ആ യുവതികൾ പിന്നീട് മെച്ചപ്പെട്ട ജോലിയുള്ള യുവാക്കളെ മാത്രം ശ്രമിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, അവർ വീണ്ടും പ്രതിസന്ധിയിലാവുന്നു.<

കായികാദ്ധ്വാനത്തോടുള്ള വിമുഖത വളർന്നുവരാൻ മേൽപ്പറഞ്ഞ പ്രശ്നം കാരണമാകുന്നുണ്ട്. സോഷ്യൽ സ്റ്റാറ്റസ് എന്ന ഈഗോ പതിയെ മേൽപ്പറഞ്ഞ സുപ്രധാന ജോലികളിലേക്ക് ആളെകിട്ടാനില്ലാത്ത പ്രശ്നത്തിലേക്കും എത്തിക്കുന്നുണ്ട്. സമൂഹത്തിലെ  പൊതുവെയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസനിലവാരം കൂടിവരുന്തോറും ഈ ഈഗോ വല്ലാതെ വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും. പതിയെപ്പതിയെ അനാരോഗ്യകരമായ ഒരു സാമൂഹികവ്യവസ്ഥ ഇതിൽനിന്നും ഉടലെടുക്കുമെന്ന് ഞാൻ ഭയക്കുന്നു. യുവതികൾ പ്രത്യേകിച്ചും കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സമ്മർദ്ദം കാരണം ജോലിസാധ്യതകളുടെ വളരെ ഇടുങ്ങിയ ഒരു സെലക്ഷൻ സ്പേസിലേക്ക് പോകുന്നുണ്ട്. അവർക്ക് മേൽപ്പറഞ്ഞ ജോലികളിലേക്ക് പോകാൻ നമ്മുടെ സാമൂഹികാവസ്ഥ സമ്മതിക്കാത്ത സ്ഥിതിയാണ് വരുന്നത്. ഇവിടെയാണ് അതിഥിത്തൊഴിലാളികൾ അവസരങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയത്.

സാമൂഹികരംഗത്ത് മതേതര പൊതുവേദികൾ കുറഞ്ഞ നമ്മുടെ സമൂഹത്തിൽ ഈ യുവശക്തി രാഷ്ട്രീയപരമായി പ്രബുദ്ധരായിരിക്കുക എന്ന വെല്ലുവിളി കൂടുതലാവുന്നുമുണ്ട്. അരാഷ്ട്രീയത ഒരു ഡിഫോൾട്ട് ചോയ്സ് ആയി യുവാക്കൾക്കിടയിൽ വരാനുള്ള സാധ്യത എന്തുകൊണ്ടും പ്രതിരോധിച്ചേ മതിയാകൂ.

ഇതുവരെ ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് മേൽപ്പറഞ്ഞ യുവാക്കൾക്കിടയിലേക്ക് ഒരു സാമൂഹികമുന്നേറ്റത്തിന്റെ ആവശ്യകതയുണ്ട്. ഉദ്ദേശങ്ങളിതാണ്:

  • കായികാദ്ധ്വാനമുള്ളതോ അല്ലാത്തതോ ആയ എല്ലാത്തരം അസംഘടിത ജോലികൾക്കും സാമൂഹികാംഗീകാരം വളർത്തിയെടുക്കുക. യുവാക്കളുടെ മാനവവിഭവശേഷി മിഥ്യാധാരണകളിലൂടെയും സാമൂഹികമായ കെട്ടുപാടുകളിലും തളയ്ക്കാതിരിക്കുക.
  • ഇത്തരം ജോലിക്കാരെ സംഘടിതമേഖലയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് രാഷ്ട്രീയമായി പ്രബുദ്ധരാക്കുക. മതേതര ഇടങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുക.
  • തൊഴിൽ പരിശീലനങ്ങളും, ഉള്ള തൊഴിലുകളിൽ ആരോഗ്യകരമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾക്ക് പ്രേരണയും പരിഷ്കാരങ്ങളും നൽകുക. തൊഴിലുകൾ ആകർഷണീയമാക്കുക.
  • കുടുംബശ്രീ കൊണ്ടുവന്ന സാമൂഹികചാലകശക്തി യുവാക്കളിലേക്ക് കൂടുതൽ വ്യാപിപ്പിക്കുക.

ഇതിലേക്ക് എനിക്ക് നിർദ്ദേശിക്കാനുള്ള ഒരു ആശയം “തൊഴിൽ സൊസൈറ്റികൾ” ആണ്. അതിനെപ്പറ്റിയുള്ള ഏകദേശധാരണ ഇങ്ങനെയാണ്.

  • തൊഴിലാളികളെ ആവശ്യമുള്ളവരും തൊഴിലാളികളും തമ്മിലുള്ള ഒരു മീറ്റിങ്ങ് പോയിങ്ങ് ആയി ഈ സൊസൈറ്റികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
  • യുവാക്കൾ അവിടെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നു, അവരുടെ കഴിവുകളും.
  • ഇത്തരം സൊസൈറ്റികളിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തവർ യൂണിഫോമുള്ളവരും നെയിംടാഗും തൊഴിൽ സുരക്ഷാവസ്ത്രങ്ങൾ/ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയവരാണ്(to overcome social stigma, this is
    important)
  • ആർക്കും ഈ സൈസൈറ്റികളിൽ ജോലിക്കാരെ തേടാം. നേരിട്ട് പോയി അന്വേഷിക്കണമെന്നില്ല. അല്പസ്വല്പം ടെക്നോളജിയുടെ സഹായത്തോടെ ഈ കണക്ഷനുകൾ പെട്ടെന്നുണ്ടാക്കാം. മൊത്തത്തിൽ അപ്പോയിന്റ്മെന്റ് സിസ്റ്റം ഒക്കെ വെച്ച് പഴയ ഫ്യൂഡൽ കാലഘട്ടത്തിലെ മുതലാളി-പണിക്കാർ റിലേഷനെ പൊളിച്ചെഴുതലാണ് ഉദ്ദേശം. അതുവഴി ഏത് ജോലിയുടെയും ഉയർച്ച താഴ്ചകളെ പൊളിക്കലും.
  • സൊസൈറ്റികൾക്ക് കൂലിനിരക്കുകൾ നിശ്ചയിക്കാം. തൊഴിൽ അവകാശങ്ങളെപ്പറ്റി ബോധമുള്ളവരായിരിക്കും.

ഈ ആശയം പാശ്ചാത്യനാടുകളിൽ മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥിതി നടപ്പിലാക്കിത്തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.Amazon Services ഉദാഹരണം.  Uber, Airbnb ഒക്കെപ്പോലെ അത്തരം “ഓൺലൈൻ ആപ്പുകൾ” ഉടൻ
നമ്മുടെ നാട്ടിലുമെത്തും. പക്ഷേ, തൊഴിൽദാതാവ്-തൊഴിലാളി ബന്ധത്തിൽനിന്നുള്ള ചൂഷണത്തിനപ്പുറം അവക്ക് ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടാവില്ല. ആ സ്പേസിലേക്ക് സാമൂഹികരാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളോടെ നേരത്തെത്തന്നെ കേരളജനത പ്രവേശിക്കണമെന്നാണാഗ്രഹം.

Towards a Malayalam morphology analyser

Malayalam is a highly inflectional and agglutinative language. This has posed a challenge for all kind of language processing. Algorithmic interpretation of Malayalam’s words and their formation rules continues to be an untackled problem.  My own attempts to study and try out some of these characteristics was big failure in the past. Back in 2007, when I tried to develop a spellchecker for Malayalam, the infinite number of words this language can have by combining multiple words together and those words inflected was a big challenge. The dictionary based spellechecker was a failed attempt. I had documented these issues.

I was busy with my type design  projects for last few years, but continued to search for the solution of this problem. Last year(2016), during Google summer of code mentor summit at Google campus, California, mentors working on language technology had a meeting and I explained this challenge. It was suggested that I need to look at Finnish, Turkish, German and such similarly inflected and agglutinated languages and their attempts to solve this. So, after the meeting, I started studying some of the projects – Omorfi for Finnish, SMOR for German, TRMorph for Turkish. All of them use Finite state transducer technology.

There are multiple FST implementation for linguistic purposes – foma, XFST – The Xerox Finite State Toolkit, SFST – The Stuttgart Finite State Toolkit and HFST – The Helsinki Finite State Toolkit. I chose SFST because of good documentation(in English) and availability of reference system(TRMorph, SMOR).  And now we have mlmorph  – Malayalam morphology analyser project in development here:  https://github.com/santhoshtr/mlmorph

I will document the system in details later. Currently it is progressing well. I was able to solve arbitrary level agglutination with inflection. Nominal inflection and Verbal inflections are being solved one by one. I will try to provide a rough high level outline of the system as below.

  • Lexicon: This is a large collection of root words, collected and manually curated, classified into various part of speech categories. So the collection is seperated to nouns, verbs, conjunctions, interjections, loan words, adverbs, adjectives, question words, affirmatives, negations and so on. Nouns themselves are divided to pronouns, person names, place names, time names, language names and so on. Each of them get a unique tag and will appear when you analyse such words.
  • Morphotactics: Morphology rules about agglutination and inflection. This includes agglutination rules based on Samasam(സമാസം) – accusative, vocative, nominative, genitive, dative, instrumental, locative and sociative. Also plural inflections, demonstratives(ചുട്ടെഴുത്തുകൾ) and indeclinables(അവ്യയങ്ങൾ). For verbs, all possible tense forms, converbs, adverbal particles, concessives(അനുവാദകങ്ങൾ) and so on.
  • Phonological rules: This is done on top of the results from morphotactics. For example, from morphotactics, ആൽ<noun>, തറ<noun>, ഇൽ<locative> will give ആൽ<noun>തറ<noun>ഇൽ<locative>. But after the phonological treatment it becomes, ആൽത്തറയിൽ with consonant duplication after ൽ, and ഇ becomes യി.
  • Automata definition for the above: This is where you say nouns can be concatenated any number of times, following optional inflection etc in regular expression like language.
  • Programmable interface, web api, command line tools, web interface for demos.

What it can do now? Following screenshot is from its web demo. You can see complex words get analysed to its stems, inflections, tense etc.

Note that this is bidirectional. You can give a complex word, it will give analysis. Similarly when you give root words and POS tags, it will generate the complex word from it. For example:

ആടുക<v><past>കൊണ്ടിരിക്കുക<v><present> =>  ആടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന

Covering all possible word formation rules for Malayalam is an ambitious project, but let us see how much we can achieve. Now the effort is more on linguistic aspects of Malayalam than technical. I will update about the progress of the system here.

 

 

ദൈവങ്ങളുടെ ദ്വീപിൽ ഒരു ഇടവേള

വിനോദയാത്രകൾ ജീവിതത്തിന്റെ അജണ്ടയിലങ്ങനെ കാര്യമായുണ്ടായിരുന്നവയല്ല. താത്പര്യമില്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല, ധൈര്യപ്പെടാത്തതുകൊണ്ട്. കാലം ചില കോലങ്ങളൊക്കെ കെട്ടി ചിലപ്പോഴൊക്കെ നമ്മളെ വല്ലാതെ മിടുക്കരാക്കിക്കളയും. അങ്ങനെയൊരു നിമിഷത്തിലായിരുന്നു പതിവുകൾ വിട്ടു ബാലിയാത്രയ്ക്കൊരു ടിക്കറ്റ് ഞങ്ങളെടുത്തത്. ഒരു മാസത്തെ കാത്തിരുപ്പായിരുന്നു പിന്നെ. കാണാനുള്ള കാഴ്ചകളുടെ ട്രെയിലർ ഷോട്ടുകൾ യാത്രാസഹായികളായ വെബ്സൈറ്റുകൾ ദിവസേന നിരത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

ബാലിയുടെ സ്ഥാനം

ഇന്തോനേഷ്യൻ ദ്വീപസമൂഹങ്ങൾ പൊതുവിൽ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമാണെങ്കിലും അവയ്ക്കിടയിൽ ഹൈന്ദവസംസ്കാരം പേറുന്ന ഒരു ദ്വീപാണ് ബാലി. അയ്യായിരത്തിഎഴുന്നൂറോളം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ് ഈ കൊച്ചു ദ്വീപിന്റെ പരപ്പ്. നമ്മുടെ കേരളം ഇതിന്റെ ഏഴിരട്ടിയുണ്ടെന്നോർക്കുക. ചുറ്റോടുചുറ്റുമുള്ള കടലോരങ്ങളുടെ ചാരുത മുതൽ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളുടെ ഗാംഭീര്യം വരെ ഈ ഭൂവിഭാഗം ആവാഹിച്ചിരിക്കുന്നു. ടൂറിസം ഇന്ന് ബാലിയുടെ വലിയ വ്യവസായവും പ്രധാന വരുമാന മാർഗ്ഗവുമാണ്. ബാലി ജനതയുടെ സാംസ്കാരികപാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമായ നൃത്തസംഗീതാദികലകളും, കരകൗശലവിദ്യകളും, സ്വർണ്ണ-വെള്ളി ആഭരണ നിർമ്മാണവും മുതൽ നാടുമുഴുവൻ പരന്നുകിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രസമുച്ചയങ്ങളും, നെൽപ്പാടങ്ങളും, കാപ്പിത്തോട്ടങ്ങളും ഒക്കെ വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് കൗതുകക്കാഴ്ചയാകുന്നു. സാഹസികർക്കായി അഗ്നിപർവ്വതപരിസരങ്ങളിലെ ട്രെക്കിങ്ങും, സ്കൂബാഡൈവിങ്ങ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സമുദ്രജലകേളികളും ഇവിടെ ഉണ്ട്. അത്രസാഹസികമല്ലാത്ത ഒരു മനസ്സും കൊണ്ട് അഞ്ചുദിവസത്തെ ഒഴിവുദിനങ്ങളിൽ ഇതിലെന്തൊക്കെ അനുഭവങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കാനാകുമെന്ന് ഫ്ലൈറ്റ് കയറുമ്പോൾ ഒരു രൂപം മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം.

വിസ ഓൺ അറൈവൽ

ടൂറിസം മുഖ്യവ്യവസായം ആയതുകൊണ്ടു തന്നെ ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെ ഒട്ടുമിക്ക രാജ്യക്കാർക്കും ഇന്തോനേഷ്യയിലേയ്ക്ക് മുൻകൂർ വിസ സ്റ്റാമ്പിങ്ങ് ആവശ്യമില്ല. ബാലിയുടെ തലസ്ഥാനനഗരമായ ദെൻപസർ വിമാനത്താവളത്തിൽ എത്തിയതിനുശേഷം വിസ സ്റ്റാമ്പിങ്ങിനായുള്ള നിര സാമാന്യം നീണ്ടതു തന്നെയാണ്. ഇന്ത്യക്കാർക്ക് അതിനു പ്രത്യേക ഫീസൊന്നും ഇല്ലതാനും. സ്റ്റമ്പിങ്ങും കസ്റ്റംസ് ക്ലിയറൻസും കഴിഞ്ഞ് പുറത്തെത്താൻ ഒരുമണിക്കൂറോളമെടുത്തു. എയർഏഷ്യ വിമാനത്തിൽ കോലാലംപുർ വഴിയുള്ള കണക്ഷൻ ആയിരുന്നു. പക്ഷേ മലേഷ്യൻ ട്രാൻസിറ്റ് വിസയും ആവശ്യമായി വന്നില്ല.

ഇന്ത്യൻ രൂപയും ഇന്തോനേഷ്യൻ രൂപയും

കൊച്ചിയിൽ നിന്നും രാവിലെ എട്ടരയ്ക്ക് തുടങ്ങുന്ന യാത്ര മലേഷ്യയിലെ ട്രാൻസിറ്റും കഴിഞ്ഞ് ബാലിയിൽ അവസാനിയ്ക്കുമ്പോൾ സമയം രാത്രി ഒൻപതുമണിയാണ്. ഈ കൊച്ചുദ്വീപത്ര ‘ഡിജിറ്റൽ’ ആയിട്ടില്ല എന്നു വായിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. അതിനാൽ കോലാലംപുർ വെച്ചുതന്നെ കറൻസി മാറ്റണമെന്നുവിചാരിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ട്രാൻസിറ്റ് വഴികളിലൊന്നും മണിചേഞ്ചേഴ്സിനെ കാണാത്തതുകൊണ്ട് ആ പരിപാടി നടന്നില്ല.

ബാലിയിലെ വൈകിയ ലാൻഡിങ്ങിനും തുടർപ്പരിപാടികൾക്കും ശേഷം ഇന്ത്യൻ രൂപ മാറ്റാനായി അന്വേഷണം തുടങ്ങിയപ്പോഴാണ് നമ്മുടെ കയ്യിലുള്ള ഇന്ത്യൻ നോട്ട് സ്വീകരിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളൊന്നും അവിടെ ഇല്ല എന്ന് ഞെട്ടലോടെ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. ഒരു രാത്രിപ്രസംഗത്തിലൂടെ അസാധുവാകാനിടയുള്ള കടലാസുകഷണങ്ങളെ എന്തുവിശ്വസിച്ചുവാങ്ങിവെക്കുമെന്ന ചിന്തകൊണ്ടാണോ ഇന്ത്യൻ രൂപ സ്വീകരിക്കാത്തതെന്നൊക്കെ സംശയിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ടു നടന്നു. ഒടുവിൽ വിമാനത്താവളത്തിൽ ATMൽ കയറി പണമെടുക്കാൻ തന്നെ തീരുമാനിച്ചു. പിൻവലിക്കാനുള്ള തുക തെരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ നാണയവിനിമയനിരക്ക് അറിയില്ലയെങ്കിൽ ഒന്നുകൂടി ഞെട്ടേണ്ടി വന്നെനെ. ഒരുലക്ഷം മുതൽ പത്തുലക്ഷം രൂപവരെയുള്ള പല ഓപ്ഷനാണ് ATM മെഷീൻ നമുക്കു തരിക. ഒരു ഇന്ത്യൻ രൂപ ഏകദേശം ഇരുന്നൂറ് ഇന്തോനേഷ്യൻ രൂപയുടെ മൂല്യത്തിനൊപ്പം വരും. അതായത് അവിടെ പത്തുലക്ഷം പിൻവലിക്കുമ്പോൾ അയ്യായിരം ഇന്ത്യൻ രൂപയാണ് അക്കൗണ്ടിൽ നിന്നും കുറവുചെയ്യപ്പെടുക.

ഇന്തോനേഷ്യൻ കറൻസി

വിമാനത്താവളത്തിനു പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോളും വീണ്ടും മണിചേഞ്ചേഴ്സിനെ പരതിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഇന്ത്യൻറുപ്പി എന്ന ബോർഡ് കണ്ട് ചെന്നു പണമെണ്ണിക്കൊടുത്തുകഴിഞ്ഞാണ് വിനിമയനിരക്ക് വെറും 135 ഇന്തോനേഷ്യൻ രൂപമാത്രമാണെന്ന് അറിയുന്നത്. ഇത്രയും നഷ്ടത്തിൽ കൈമാറണ്ട എന്നു തീരുമാനിച്ച് പണം തിരികെ വാങ്ങി ആ കച്ചവടം അങ്ങൊഴിവാക്കി. അതിനിടെ വേണമെങ്കിൽ 150 വരെ കൂട്ടിത്തരാമെന്ന വാഗ്ദാനവുമുണ്ടായി. തെരുവുകച്ചവടത്തിൽ വിലപേശേണ്ടിവരുമെന്ന് വായിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും നാണയവിനിമയത്തിൽ തന്നെ അതുണ്ടായതോടെ വല്ലാതെ തട്ടിപ്പുമണത്തതുകൊണ്ട് കൂടുതൽ അവിടെ നിന്നില്ല.

പിന്നീടുള്ള ദിവസങ്ങളിലൊക്കെ പല ടൂറിസ്റ്റ് സ്പോട്ടുകളിലും മണി ചേഞ്ചിങ്ങ് സ്ഥാപനങ്ങൾ കണ്ടെങ്കിലും മിക്കയിടത്തും ഇന്ത്യൻ രൂപ സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇനി സ്വീകരിക്കുന്ന അപൂർവ്വം സ്ഥാപനങ്ങളിലൊക്കെ 150 ഇന്തോനേഷ്യൻ രൂപയ്ക്ക് മുകളിൽ മൂല്യവും കിട്ടില്ല. ATMകളാണിക്കാര്യത്തിൽ വിശ്വസ്തസ്ഥാപങ്ങൾ. 188 ഇന്തോനേഷ്യൻ രൂപവരെയൊക്കെ വിനിമയമൂല്യം അവിടെ ലഭിയ്ക്കും. അതുകൊണ്ട് യാത്രയ്കായി കരുതിയ ഇന്ത്യൻ കറൻസി നോട്ടുകൾ അതുപോലെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു.

ഹൃദയംകൊണ്ട് സ്വീകരിച്ചവർ

ബന്ധുക്കളോ സുഹൃത്തുക്കളോ ഒന്നുമില്ലാത്ത ഒരു നാട്ടിൽ യാത്രാക്ഷീണത്തോടെ ചെന്നെത്തുമ്പോൾ നമ്മളെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നവരാരായാലും അവരോടു ഒരു പ്രത്യേക മമതയുണ്ടാകും. എയർപോർട്ടിൽ നിന്നും ഹോട്ടലിലേയ്ക്കുള്ള ടാക്സി മുൻകൂട്ടി ബുക്ക് ചെയ്തിട്ടാണ് യാത്രതുടങ്ങിയത്. ബാലിയിലെ വൈകിയ ലാൻഡിങ്ങിനും ചെക്കൗട്ട് ചടങ്ങുകൾക്കും ശേഷം പുറത്തെത്തിയപ്പോൾ പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും ഒന്നര മണിക്കൂറിലേറെ വൈകിയിരുന്നു.

ദെൻപസർ എയർപോർട്ട്

പുറത്തേക്കുള്ള കവാടത്തിൽ അതിഥികളുടെ പേരെഴുതിയ ബോർഡുകളുമായി തിങ്ങിനിറഞ്ഞ് കാത്തുനിൽക്കുന്ന ടാക്സിഡ്രൈവർമാർക്കിടയിൽ സ്വന്തം പേരു പരതി പലയാവർത്തി നടന്നു ഞങ്ങൾ നിരാശപ്പെട്ടു. ഇത്ര വൈകിയതുകൊണ്ട് ഡ്രൈവർ പോയിട്ടുണ്ടാകും എന്നു തന്നെ ഞങ്ങളുറപ്പിച്ചു. അപ്പോഴാണ് ടാക്സി ഓഫറുമായി ഒരു സ്ത്രീ ഞങ്ങളെ സമീപിച്ചത്. ഓൺലൈൻ ബുക്ക്ചെയ്ത ടാക്സിയുടെ ഇരട്ടിയോളം തുകപറഞ്ഞെങ്കിലും എയർപോർട്ടിൽ ഇനിയും മറ്റൊന്നന്വേഷിക്കാനുള്ള സമയമില്ലാത്തതുകൊണ്ട് അവർ പറഞ്ഞതുകയും കൊടുത്തു പുറത്തേയ്ക്കു കടന്നപ്പോഴാണ് മറ്റൊരു നിര ടാക്സി ഡ്രൈവർമാരെ കണ്ടത്. അവർക്കിടയിൽ കൂടി ഒന്നു നോക്കിവരാമെന്നുറപ്പിച്ച് ചെന്ന ഞാൻ കണ്ടത് സഹയാത്രികന്റെ പേരെഴുതിയ ബോർഡുമായി ക്ഷീണിച്ച് നിലത്ത് കുത്തിയിരിക്കുന്ന ഡ്രൈവറെയാണ്. അങ്ങനെ ഞങ്ങൾ രണ്ടു അതിഥികളും രണ്ടു ടാക്സിക്കാരും മുഖാമുഖം നോക്കി ഏതാനും നിമിഷം നിന്നു. കാലുകുത്തിയതേ അബദ്ധത്തിലേയ്ക്കാണല്ലോ എന്ന ചിന്തയാണോ, വിശപ്പാണോ, ക്ഷീണമാണോ അതിലേറെ ഇപ്പോൾ എന്തു ചെയ്യണമെന്ന ആവലാതിയാണൊ അലട്ടിയതെന്നു പറയാൻ വയ്യ.

ഞങ്ങളെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് എയർപോർട്ടിൽ നിന്നും വിളിച്ച ടാക്സിക്കാർ പണം മുഴുവൻ തിരികെ തരാമെന്നു സമ്മതിച്ചു. വളരെ വിഷമിപ്പിക്കുമായിരുന്ന ആ സന്ദർഭം അങ്ങനെ മംഗളമായി പര്യവസാനിച്ചു. ഇത്ര വൈകിയിട്ടും കാത്തുനിന്ന ദിയാസിന് നന്ദി പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ അയാൾക്കൊപ്പം ഹോട്ടലിലേയ്ക്കു നീങ്ങി. അതിഥികളെ സ്വീകരിച്ചിട്ടേ ഞങ്ങൾ ഡ്രൈവർമാർ മടങ്ങാറുള്ളൂവെന്നപ്പോൾ അയാൾ പറഞ്ഞു. ഒരുപക്ഷേ ആ രണ്ടാമത്തെ നിര ടാക്സിക്കാർക്കിടയിൽ നോക്കാൻ എനിയ്ക്കു തോന്നിയില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ അയാളെത്രമാത്രം അങ്കലാപ്പിലായേനെ എന്നുകൂടി ആലോചിച്ചപ്പോൾ ആ തീരുമാനത്തിനു ഞാൻ എന്നെ വീണ്ടും അഭിനന്ദിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

ഹോട്ടലിലെത്തിയപ്പോൾ രാത്രി പതിനൊന്നുമണിയും കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഇനി പുറത്തുപോയി കഴിക്കുവാനുള്ള മൂഡൊന്നും ഞങ്ങൾക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല.. അവിടെയുള്ള പാതിരാത്രിവരെയുള്ള റെസ്റ്റോറന്റ് പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിക്കാനൊരുങ്ങുകയായിരുന്നു. അന്നത്തെ അവസാനത്തെ ഓർഡർ ഞങ്ങൾക്കായി ഒരുക്കി അവരും ആദ്യത്തെ ഇന്തോനേഷ്യൻ രുചി നാവിലേറ്റി ഞങ്ങളും ആ നീണ്ട ദിവസം പൂർത്തിയാക്കി.

പൊതുഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ തിരെയില്ലാത്ത നാടാണ് ഇത്. ഇരുചക്രവാഹനങ്ങളാണ് തദ്ദേശീയരുടെ പ്രധാനവാഹനം. ഇന്തോനേഷ്യയിൽ വാലിഡായ ലൈസൻസുണ്ടെങ്കിൽ ടൂറിസ്റ്റുകൾക്ക് വാടകയ്ക്കെടുത്ത് സഞ്ചരിക്കുവാൻ ബൈക്കുകൾ ഒക്കെ ലഭ്യമാണ്. പക്ഷേകൂടുതൽ പേരും ആശ്രയിക്കുന്നത് പ്രൈവറ്റ് ഡ്രൈവർമാരെയാണ്. അവർഒരേ സമയം ഡ്രൈവറും ഗൈഡും ചിലപ്പോൾ ഫോട്ടോഗ്രാഫറും ഒക്കെയായി കൂടെയുണ്ടാകും. Uber, Blue Taksi തുടങ്ങിയ ഓൺലൈൻ ടാക്സി സർവീസുകളും ഉണ്ട്.

ഞങ്ങൾ ആദ്യയാത്രയ്ക്കായി Uber Taxi സർവീസാണുപയോഗിച്ചത്. പക്ഷേ യൂബർ ആപ്പിൽ കണ്ട വാഹനമായിരുന്നില്ല ഞങ്ങളെ കൂട്ടാൻ ഹോട്ടലിലെത്തിയത്. സംശയിക്കേണ്ട, വണ്ടി കേടായതുകൊണ്ട് താൻ മറ്റൊരു വാഹനമുപയോഗിച്ചതാണെന്ന് ഡ്രൈവർ പറഞ്ഞു. ബാലിയുടെ തെക്കൻ മുനമ്പിലൊന്നായ ഉലുവാട്ടു ക്ഷേത്രവും അവിടുത്തെ കെചക് നൃത്തവുമായിരുന്നു അന്നത്തെ പ്ലാൻ. തിരിച്ചുള്ള ട്രിപ്പിന് താൻ കാത്തുനിൽക്കാമെന്നയാൾ പറഞ്ഞു. ഇതൊന്നും നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പതിവില്ലാത്തതുകൊണ്ട് ആകെ കൺഫ്യൂഷനായി. ഇംഗ്ലീഷ് അത്ര വശമില്ലെങ്കിലും അയാൾ ഞങ്ങളോട് സംസാരിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു.

ഉലുവാട്ടൂ ക്ഷേത്രം

പുട്ടു എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര്. I am the number one in Bali എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞത്, ബാലിനീസ് കുടുംബത്തിലെ മുതിർന്ന കുട്ടിയ്ക്കുള്ള പേരാണ് തന്റേതെന്നാണെന്നൊക്കെ മനസ്സിലാക്കാൻ ഞങ്ങൾക്കത്ര ബുദ്ധിമുട്ടേണ്ടി വന്നില്ല. അതിനിടയിൽ Uber is very dangerous in Bali എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഒന്നു പേടിച്ചു. പിന്നെ വഴിയിലെ ചില ഫ്ലക്സ് ബോർഡുകളും കൂടി കണ്ടപ്പോഴാണ് കാര്യം മുഴുവനും മനസ്സിലായത്. ലോക്കൽ ടാക്സികളും ഓൻലൈൻ ടാക്സികളും തമ്മിൽ നമ്മുടെ കൊച്ചിയിലൊക്കെ ഉണ്ടായതിനു സമാനമായ ക്ലാഷുകൾ അവിടെയും ഉണ്ട്. ടൗണുകളിലെ ഹോട്ടലിൽ നിന്നുള്ള പിക്കപ്പ് അനുവദിക്കുമെങ്കിലും വിദൂരസ്ഥമായ ടൂറിസ്റ്റുസ്പോട്ടുകളിൽ നിന്നുള്ള പിക്കപ്പിന് ഓൺലൈൻടാക്സികളെ അനുവദിക്കില്ല എന്നതായിരുന്നു കണ്ട ഫ്ലക്സ്. പുട്ടു ഞങ്ങളുടെ പേഴ്സണൽ ഡ്രൈവറായി അവിടെ കാത്തുനിന്നതുകൊണ്ടു മാത്രമാണ് തിരികെ ഹോട്ടലിലേയ്ക്കുള്ള യാത്ര സുഖമായി നടന്നത്. ഇനി യാത്രയുണ്ടെങ്കിൽ വിളിയ്ക്കുവാൻ നമ്പർ ഒക്കെ തന്നാണ് പുട്ടു മടങ്ങിയത്.

ഊബർ ടാക്സിക്കെതിരെയുള്ള ഫ്ലക്സ് ബോർഡ്

സമുദ്രവിഭവങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ് ജിംബാരൻ ബീച്ച്. കടൽത്തീരത്ത് നൂറുകണക്കിന് റെസ്റ്റൊറന്റുകളാണിവിടെ ഉള്ളത്. സൂര്യാസ്തമയത്തിനു ശേഷം സജീവമാകുന്നവർ. അതിഥികൾക്കായി പാട്ടും നൃത്തവുമൊക്കെയുണ്ടവിടെ. ഞങ്ങളുടെ ഇന്ത്യൻ മുഖം കണ്ട് അടുത്തു വന്ന ഗായകസംഘം സംഗീതോപകരണങ്ങളൊക്കെ ചുറ്റും നിരത്തി ‘തൂ മുസ്കുരായാ’ പാടുമ്പോൾ എങ്ങനെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ് പുഞ്ചിരിക്കാതിരിക്കും?

സീഫുഡ് റെസ്റ്റോറന്റിലെ ഗായകസംഘം

താമസിക്കുന്ന ഹോട്ടൽ താരതമ്യേന തിരക്കേറിയ കുട്ട എന്ന നഗരപ്രദേശത്തായിരുന്നു. പിറ്റേന്നത്തെ യാത്ര ബാലിയുടെ ഗ്രാമപ്രദേശമായ ഉബുദിലേയ്ക്കാണ്. ടൂറിസ്റ്റ് ട്രിപ്പുകൾ നടത്തുന്ന ഒരു കമ്പനിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഹോട്ടൽ തന്നെ ഒരു പ്രൈവറ്റ് ഡ്രൈവറെ ഏർപ്പെടുത്തി. ഞങ്ങളുടെ ഡ്രൈവർ വയാൻ മറ്റൊരു ഒന്നാം നമ്പർ പേരുകാരനായിരുന്നു. നാലാമത്തെ കുട്ടിയ്ക്ക് വരെ ഇങ്ങനെ സ്ഥിരം പേരുകളുണ്ട്. അഞ്ചാമതൊരു കുട്ടിയുണ്ടായാൽ വീണ്ടും വയാൻ അല്ലെങ്കിൽ പുട്ടു എന്ന പേരിടും. ഇതൊക്കെ ആൺപേരുകളാണ്. ജാതിസമ്പ്രദായമൊക്കെ അവിടെയും ഉണ്ട്. ശൂദ്രർക്കിടയിലാണ് ഇപ്പറഞ്ഞ പേരുകളൊക്കെ എന്നാണ് വയാൻ പറഞ്ഞത്. വഴിയിലുടനീളം പല കടകൾക്കും വയാൻ എന്ന പേരുകാണുന്നുണ്ടെന്ന കാര്യം ഞാൻ സൂചിപ്പിച്ചപ്പോഴാണ് ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞത്.

നമ്മുടെ താത്പര്യമനുസരിച്ച് വിശേഷങ്ങൾ പറയാൻ വയാന് നല്ല ഉത്സാഹമായിരുന്നു. ധാരാളം ചിത്രങ്ങൾ എടുത്തു തരികയും ചെയ്തു. ടൂർ കമ്പനിയുടെ ഉബുദ് പാക്കേജിൽ സ്വർണ്ണാഭരണനിർമ്മാണം ഒക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും അതിൽ അത്ര താത്പര്യമില്ല എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ പുതിയ റൂട്ട് പ്ലാൻ ചെയ്യാനൊക്കെ വയാൻ സഹായിച്ചു. മടക്കയാത്രയിൽ കടുത്ത ട്രാഫിക് ബ്ലോക്കുകൊണ്ട് അല്പം ബോറടിച്ചു. പൊതുഗതാഗതം തീരെയില്ലാത്തതുകൊണ്ട് ഇതു പ്രതീക്ഷിച്ചേ പറ്റൂ. സ്കൂൾകുട്ടികളുടെ യാത്ര പിൻവശം തുറന്ന ഗുഡ്സ് കാരിയറിനു സമാനമായ വാഹനങ്ങളിലാണ്.

രണ്ടുദിവസത്തിനപ്പുറമുള്ള ചെറിയ യാത്രയ്ക്ക് ഞങ്ങൾ പുട്ടുവിനെ വീണ്ടും കൂടെ കൂട്ടി. ടയർ പഞ്ചറായി എത്താമെന്നേറ്റ സമയത്തിന് വരാൻ പറ്റാതെ പുട്ടു വിഷമിച്ചു. ഞങ്ങൾ കാത്തിരിക്കാമെന്നു പറഞ്ഞു. മുക്കാൽ മണിക്കൂർ വൈകിത്തുടങ്ങിയ യാത്രയാണെങ്കിലും തനാലോട്ടിലെ മറക്കാനാവാത്ത ഒരു സൂര്യാസ്തമയക്കാഴ്ചയിൽ ആ ദിവസവും മനോഹരമായി.

പുട്ടുവിനും വയാനും ദിയാസിനുമൊപ്പം ഒരു പടം പോലും എടുത്തില്ലല്ലോയെന്ന സങ്കടം ഇപ്പോൾ ഇതെഴുതുമ്പോൾ ബാക്കി നിൽക്കുന്നു.

ഭാഷ : എഴുത്ത്, ലിപി, വർത്തമാനം

ജനസാമാന്യത്തിന്റെ ഭാഷ ബാലിനീസും, ഇന്തോനേഷ്യനുമാണ്. പക്ഷേ ടൂറിസം മിക്കവരേയും ഇംഗ്ലീഷുപറയാൻ പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. നമുക്കിടപഴകേണ്ടി വരുന്ന കച്ചവടക്കാരും, റെറ്റോറന്റ് ജീവനക്കാരും, ഡ്രൈവർമാരുമെല്ലാം അത്യാവശ്യം ഇംഗ്ലീഷ് സംസാരിക്കും. അതുകൊണ്ട് ഭാഷ ഒരു ബുദ്ധിമുട്ടായതേയില്ല.

ആംഗലേയസ്വാധീനം നമുക്ക് വൊക്കാബുലറിയിൽ ആണെങ്കിൽ അവർക്കത് ലിപിയിലാണ്. ലാറ്റിൻ ലിപിയിലാണ് ഭൂരിപക്ഷം എഴുത്തുകളും. അതായത് നമ്മുടെ മംഗ്ലീഷ് ശൈലിയിൽ. ബാലിനീസ് വാക്കുകൾ ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരങ്ങളിൽ. അതുകൊണ്ട് അർത്ഥം മനസ്സിലായില്ലെങ്കിലും മുഴുവനും വായിക്കാം. മരുന്നുകടകൾ ‘അപ്പോത്തെക്കു’കളാണ്. അപ്പൂപ്പന്റെ ഭാഷയിൽ ‘അപ്പോത്തിക്കിരി’ ഡോക്ടറായിരുന്നുവല്ലോയെന്ന് ഓർത്തു. ഡോക്ടർ ഗിഗി എന്ന പേര് പലയാവർത്തി കണ്ടു. വയാനും പുട്ടുവും പോലെ ഈ പേര് ഇത്ര പോപ്പുലർ ആണോയെന്നും അവരൊക്കെ കൃത്യമായി ഡോക്ടറായതെങ്ങനെയെന്നുമൊക്കെ വിചാരിച്ചുപോയി പെട്ടെന്ന്. പിന്നീട് ഗൂഗിളാണ് സഹായിച്ചത്, ഇന്തോനേഷ്യൻ ഭാഷയിൽ ‘ഗിഗി’ പല്ലാണത്രെ. ഞാൻ കണ്ടതൊക്കെ ദന്താശുപത്രി ബോർഡുകളാണ്.

ബാലിനീസ് അക്ഷരങ്ങൾ

കടലിലെ ഓളം പോലെ തുള്ളിത്തുളുമ്പുന്ന രൂപമാണ് ബാലിനീസ് ലിപിയ്ക്ക്. പക്ഷേ ആ ലിപി അപൂർവ്വമായേ കാണാൻ കിട്ടൂ. ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തിവെച്ച കല്ലുകളിൽ, സ്ഥലപ്പേരെഴുതിയ ചില ബോർഡുകളിൽ ഒക്കെ കാണുകയുണ്ടായി. ബ്രാഹ്മിലിപിയിൽ നിന്നും ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്നതുകൊണ്ട് ബാലിനീസ് അക്ഷരങ്ങൾ ഒന്നു സൂക്ഷിച്ചുനോക്കിയാൽ നമ്മുടെ ലിപിയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തി വായിക്കാൻ പറ്റുമെന്നൊക്കെ സന്തോഷിന്റെ തിയറി കേട്ടുവെന്നല്ലാതെ എനിക്കതിനു പറ്റിയില്ല. ഒരു ബോർഡൊക്കെ വായിക്കാൻ ശ്രമിച്ച് സന്തോഷ് വയാനെ ഞെട്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. വയാന് അതെല്ലാം വായിക്കാനൊന്നും അറിയില്ലെന്നും പറഞ്ഞു. സ്കൂളിൽ ആ ലിപി പഠിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും നിത്യജീവിതത്തിൽ അതുപയോഗിക്കേണ്ടി വരാറില്ലാത്തതുകൊണ്ട് മറന്നുവത്രെ.

സ്ഥലപ്പേര് ഇംഗ്ലീഷിലും ബാലിനീസിലും

ഇന്ത്യയിൽ നിന്നാണെങ്കിൽ, ഹിന്ദുവാണൊ എന്നൊരു ചോദ്യം ഗൈഡുമാരിൽ നിന്നുമുണ്ടാകും. ആണെങ്കിൽ താനുമതേയെന്ന് പറഞ്ഞ് ആഹ്ലാദം പങ്കുവെയ്ക്കും. ഹിന്ദുസംസ്കാരത്തിന്റെ വേരുകൾ ഇന്ത്യയിൽനിന്നായതുകൊണ്ട് തായ്‌വേരിനോടുള്ള മമതയാണവിടെ കാണുക. സംസ്കൃതം കൂടി അറിയാമെങ്കിൽ ബഹുമാനം കൂടും, ഉറപ്പ്.

ക്ഷേത്രസമുച്ചയങ്ങൾ, ആരാധന, നൃത്തസംഗീതശില്പം

ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ സാമീപ്യമില്ലാത്ത വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ ബാലിയിൽ കുറവാണ് ഇന്തോനേഷ്യൻ സംസ്കാരത്തിലധിഷ്ഠിതമായ ഹിന്ദുമതമാണ് ഇവിടെ പിന്തുടരുന്നത്. ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പ്രധാന പ്രവേശനകവാടത്തിന് രണ്ടായിപിളർന്ന ഗോപുരത്തിന്റെ രൂപമാണ്. ആരാധാനാലയങ്ങൾക്കുപുറമേ ബാലിനീസ് വാസ്തുകലയുടെ ഈ രീതി പിന്തുടർന്ന് പല സ്ഥാപനങ്ങളും ഇത്തരം കവാടങ്ങൾ പണിതിട്ടുള്ളത് ശ്രദ്ധയിൽ പെടും.

ഉലുവട്ടുവിലെ കെച്ചക് നൃത്തവേദിയിലെ കവാടം

പ്രധാനക്ഷേത്രങ്ങളെല്ലാം വിശാലമായ കോംപൗണ്ടോടുകൂടിയതാണ്. അതിനുള്ളിലുള്ള മതിൽക്കെട്ടിലെ കവാടങ്ങളുടെ മേൽക്കൂര പൂർണ്ണമായ ഗോപുരങ്ങൾ തന്നെയാണ്. ശ്രീകോവിലിനു സമാനമായ പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന്റെ പലതട്ടിലുള്ള മേൽക്കൂര പുല്ലുമേഞ്ഞതാണ്. മേരുഗോപുരം എന്നാണിവയെ വിളിക്കുക.

ബട്വാൻ ക്ഷേത്രത്തിലെ മേരുഗോപുരങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ സാരോംഗ് ധരിച്ച്

തെക്കൻ സമുദ്രതീരത്തുള്ള ഉലുവാട്ടുക്ഷേത്രം ഒരു കുന്നിൻമുകളിലാണ്. അവിടെ സൂര്യാസ്തമയത്തിനു ശേഷം ദിവസേനെ കെച്ചക് നൃത്തം അരങ്ങേറുന്നു. ഈ പരമ്പരാഗതനൃത്തം ഇപ്പോൾ സഞ്ചാരികൾക്കായാണ് ദിവസവും അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. കെചക് നൃത്തം ബാലെയ്ക്കു സമാനമായ ഒരു നൃത്തരൂപമാണ്. രാമായണകഥയാണ് ഇതിവൃത്തം. ബാലിനീസ് വേഷവിധാനത്തിൽ സീതയും രാമനും രാവണനും ഒക്കെ അരങ്ങിലെത്തും. ഹനുമാൻ വാനരരൂപത്തിൽ കാണികൾക്കിടയിലിറങ്ങി ഗോഷ്ഠികളുമായി ചിരിപടർത്തും. ഉലുവാട്ടു ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് ധാരാളം കുരങ്ങന്മാരെ കാണാം. അവതരണത്തിനിടയ്ക്ക് അവയൊക്കെ ഗാലറിയിൽ വന്നുംപോയുമിരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

കെച്ചക് നൃത്തത്തിനായുള്ള കാത്തിരിപ്പ് – ഉലുവാട്ടു

തനാലോട്ട് കുറച്ചുകൂടി പടിഞ്ഞാറോട്ട് മാറിയുള്ള കടലോരത്തെ പാറക്കെട്ടാണ്. കടലിലേയ്ക്ക് തള്ളിനിൽക്കുന്ന ഒരു ഉയർന്നപാറയ്ക്കുമേലാണ് തനാലോട്ട് ക്ഷേത്രം. അങ്ങോട്ടുള്ള വഴി വേലിയേറ്റസമയത്ത് കടൽ മൂടും. അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷേത്രം വരെ നടന്നുപോകാവുന്നതാണ്. തുടർച്ചയായി തിരയടിച്ച് പാറക്കെട്ടിലുണ്ടായ അടയാളങ്ങൾ മനോഹരമാണ്. തനാലോട്ടിലെ സൂര്യാസ്തമയം കാണാൻ സഞ്ചാരികളുടെ വലിയ തിരക്കുണ്ടാകും.

തനാലോട്ടിലെ സൂര്യാസ്തമയം
വേലിയിറക്കസമയത്ത് തനാലോട്ട് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് സഞ്ചാരികൾ നടന്നുപോകുന്നു

എല്ലായിടത്തും പ്രവേശനഫീസും ടിക്കറ്റും വെച്ചാണ് കടത്തിവിടുന്നത്. കോംപൗണ്ടിലേയ്ക്കലാതെ ആരാധനാസ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് ടൂറിസ്റ്റുകൾക്ക് പ്രവേശനവുമില്ല. ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പരിസരത്തേക്കു കടക്കുമ്പോൾ പരമ്പരാഗത ബാലിനീസ് വേഷമായ സരോംഗ് ധരിക്കാൻ നൽകും. പോരുമ്പോൾ അതു തിരികെ കൊടുക്കണം. ഇതത്ര നിർബന്ധമൊന്നും ഉള്ളതായി തോന്നിയില്ല. സഞ്ചാരികളുടെ ഒരു സന്തോഷത്തിന് തരുന്നതാണെന്നു തോന്നി. ഗൈഡുകളൊന്നും പൊതുവേ സരോംഗ് ധരിക്കാറില്ല.

ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നും നിത്യപൂജ ഉണ്ടാവാറില്ല. വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകളൊക്കെ. പക്ഷേ നിത്യേനയുള്ള ചെറിയ ആരാധന എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടാകും. കടകളിലും വീടുകളിലും മ്യൂസിയങ്ങളിലുമൊക്കെ. കുരുത്തോല കൊണ്ടുമെടഞ്ഞ ഒരു ചെറിയ മുറത്തിൽ പൂജാപുഷ്പങ്ങളും ബിസ്ക്കറ്റുമൊക്കെയായി ഇതെല്ലായിടത്തും കാണാം. ഡൊമിനോസ് പിസ്സയുടെ മുന്നിൽ പോലും കണ്ടു.

പൂജാപാത്രം – നടപ്പാതയിലെ കാഴ്ച

ക്ഷേത്രത്തിലെ ദ്വാരപാലകശില്പങ്ങൾക്കുസമാനമായ രൂപങ്ങൾ കടകൾക്കുമുന്നിലും റെസ്റ്റോറന്റുകളിലുമൊക്കെയുണ്ട്. ഇതൊക്കെ അലങ്കാരശില്പങ്ങളാണെന്നും ദൈവികമാണെങ്കിൽ വസ്ത്രമുണ്ടാകുമെന്നും വയാൻ പറഞ്ഞു തന്നു. കറപ്പും വെളുപ്പും കള്ളികളുള്ള വസ്ത്രമുടുപ്പിച്ച രൂപങ്ങൾ പിന്നെ ശ്രദ്ധിച്ചുതുടങ്ങി. പല മരങ്ങൾക്കും അതുണ്ടെന്നു കണ്ടു. അതില്ലാത്ത ഗണേശരൂപങ്ങളേയും കണ്ടു.

വസ്ത്രം ധരിച്ച ദ്വാരപാലക രൂപം
ചെമ്പരത്തിപ്പൂവ് ചൂടിയ ഗണേശപ്രതിമ

ഈഴച്ചമ്പകമെന്നു നമ്മുടെ നാടിലറിയപ്പെടുന്ന പൂവാണ് പ്രധാനപൂജാപുഷ്പം. കംബോജിയപ്പൂക്കളെന്നാണ് അവർ വിളിയ്ക്കുക. അലങ്കാരത്തിനും ഇതു തന്നെ പ്രാധാനയിനം – മേശപ്പുറത്താണെങ്കിലും കേശഭാരത്തിലാണെങ്കിലും. ഈ ചെറുമരം കാണാത്തയൊരിടവും ഉണ്ടാകില്ല ബാലിയിൽ. ചുവന്ന ചെമ്പരത്തിയും ഇതിനു സമാനമായ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. പക്ഷേ പെട്ടെന്നു വാടുന്നതു കൊണ്ട് അലങ്കാരപുഷ്പമാകാൻ ഇതിനു പറ്റില്ലല്ലോ.

കംബോജിയപുഷ്പം അലങ്കാരമായി മേശമേല്‍

കംബോജിയപ്പൂമരം

രുചിഭേദങ്ങൾ

അരിഭക്ഷണം കഴിയ്ക്കുന്നവരാണ് ബാലിക്കാർ, പൊതുവിൽ ഇന്തോനേഷ്യക്കാർ. മാംസവിഭവങ്ങൾ അവർക്കൊഴിച്ചുകൂടാനാവില്ല. കോഴി, താറാവ്, പോത്ത്, പന്നി ഒക്കെ അവരുടെ മെനുവിൽ ഉണ്ട്. കടൽവിഭവങ്ങളുടെ കലവറയാണ് ബീച്ച് റെസ്റ്റോറന്റുകൾ. ഭക്ഷണത്തിൽ പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് മുതിരാറില്ലാത്തവരായിരുന്നു ഞങ്ങൾ. പക്ഷേ ഇത്തവണ കുറച്ച് രുചിയനുഭവങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കാമെന്ന് കരുതി.

മലേഷ്യൻ ട്രാൻസിറ്റിനിടയിൽ വെച്ചാണ് നാസി ലെമക്ക് പരീക്ഷിച്ചത്. ഇതു മലേഷ്യയുടെ ദേശീയ വിഭവമാണ്. തേങ്ങാപ്പലിൽ വെന്ത ചോറിനൊപ്പം എരിവും മധുരവും ചേർന്ന സംബാൾ (മുളകുപേസ്റ്റ്), വറുത്തകടല, ഒരു കഷണം വെള്ളരിക്ക, ചെറിയമീൻ വറുത്തത്, പുഴുങ്ങിയ മുട്ട ഇതൊക്കെ ചേർന്ന സമീകൃതാഹാരമാണ് നാസി ലെമെക്. ഒപ്പം കോഴി, ആട്, താറാവ് ഇതിലേതെങ്കിലും കറിയായോ ഫ്രൈ ആയോ ഉണ്ടാകും.

നാസി ലെമെക്കും നോന്യ ചിക്കന്‍ കറിയും

ന്യോന്യ ചിക്കൻ കറി മറ്റൊരു മലേഷ്യൻ വിഭവമാണ്. നമ്മുടെ തേങ്ങാപ്പാല് ചേർത്ത ചിക്കൻ കറിയ്ക്ക് വളരെ സമാനമായ സ്വാദാണ് ഇതിന്, ചെറിയ മധുരമുണ്ടാകുമെന്ന് മാത്രം. സുഗന്ധവ്യഞ്ജനക്കൂട്ടിലെ പ്രാദേശികഭേദം കൊണ്ടുള്ള വ്യത്യാസം അറിയാനുണ്ട്. ബ്രെഡിനോ ചോറിനോ ഒപ്പം കഴിയ്ക്കാം.

നാസി കാംപുർ ഒരു ഇന്തോനേഷ്യൻ വിഭവമാണ്. അല്ലെങ്കിൽ ഒരുകൂട്ടം വിഭവങ്ങളാണ് എന്നു പറയുന്നതാണ് കൂടുതൽ ശരി. ചോറിനൊപ്പം മാംസ-മാംസേതര വിഭവങ്ങളടങ്ങിയ ഒരു കൂട്ട്. നാസിലെമെക്കിന് സമാനമാണിത്.

നാസി ഗൊരെങ്ങ് -ഇത് ഇന്തോനേഷ്യൻ ഫ്രൈഡ് റൈസ് ആണ്. പച്ചക്കറികളും മാംസവിഭവങ്ങളും ഒപ്പമുണ്ടാകും. ഞങ്ങൾക്ക് കോലിൽകുത്തി ചുട്ടെടുത്ത ചിക്കൻ പീസുകൾ പീനട്ട് സോസിനൊപ്പം വിളമ്പിക്കിട്ടി. സേറ്റ് അയാം എന്നിതിനെ വിളിയ്ക്കും.

നാസി ഗൊരെങ്ങ്. ഒപ്പം ക്രിസ്പി ഡക്ക്

തെരിയാക്കി ചിക്കൻ – സോയസോസ്, ഓറഞ്ച് ജ്യൂസ്, തേൻ, ഇഞ്ചി ഇവയിൽ മാരിനേറ്റ് ചെയ്തെടുക്കുന്ന ചിക്കൻ വെണ്ണയിൽ വറുത്തെടുത്തതാണിത്. മധുരവും എരിവും ചേർന്നൊരു രസമുള്ള സ്വാദ്.

തെരിയാക്കി ചിക്കന്‍

മാംസവിഭവങ്ങൾ ഏത് ഓർഡർ ചെയ്താലും കൂടെ ചോറുമുണ്ടാകും. കോണാകൃതിയിലോ വൃത്താകൃതിയിലോ കമിഴ്ത്തിയത്. KFCയിൽ നിന്നുപോലും അങ്ങനെയാണ് കിട്ടുക.

കടൽവിഭവങ്ങൾ പരീക്ഷിച്ചത് ജിംബാരനിൽ നിന്നുമാണ്. പിടയ്ക്കുന്ന കടൽജീവികളെ നമുക്കു കാണാം. ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു കൊടുക്കുന്നതു് എടുത്തു പാകം ചെയ്തു തരും. പക്ഷേ ഓരോന്നും എത്രവീതം തൂക്കിയെടുക്കണെമെന്നതിനെക്കുറിച്ചൊരു രൂപവും കിട്ടാത്തതിനാൽ ഞങ്ങൾ സെറ്റ് ചെയ്ത കപ്പിൾ മെനു ഒന്നെടുത്തു. കല്ലുമ്മക്കായയും, ചെമ്മീനും, വലിയ കടൽമത്സ്യവും, കലമാരിയും (വറുത്ത കണവ) ചേർന്നതായിരുന്നു മെനു. ഒപ്പം മുന്നിലെ കടൽപ്പരപ്പ്, കാറ്റ്, സംഗീതം, നൃത്തം. ആ വേറിട്ട അനുഭവത്തിനു പക്ഷേ ഇരുപതുശതമാനം ടാക്സടക്കം വലിയ വിലകൊടുക്കേണ്ടി വന്നു.

ജിംബാരനിലെ കടല്‍വിഭവങ്ങള്‍

മാംസവിഭവങ്ങളിൽ നിന്നും ഒഴിവെടുത്ത ദിവസം കഴിച്ചത് ഗാർളിക് കസ്സാവ ആയിരുന്നു, വെളുത്തുള്ളി പുരട്ടി ചുട്ടെടുത്ത കപ്പ.

ചുട്ടെടുത്ത കപ്പ

ഇന്തോനേഷ്യയുടെ തനതു റെസ്റ്റോറന്റുകളെ (നമ്മുടെ നാട്ടിലെ തട്ടുകട/ചായക്കട സെറ്റപ്പ്) വാറുംഗ് എന്നാണ് പറയുക. കുട്ട പോലെയുള്ള ടൂറിസ്റ്റി ഇടങ്ങളില്‍ പക്ഷേ വാറുംഗുകള്‍ സഞ്ചാരികളുടെ ഇഷ്ടത്തിനനുസരിച്ച് രൂപം മാറിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു – പല ബ്രാന്‍ഡഡ് വാറുംഗുകള്‍ വരെ ഇപ്പോഴവിടെ ഉണ്ട്. എയര്‍പ്പോര്‍ട്ടില്‍ അവയുടെ ബ്രാഞ്ചുകളും കണ്ടു.

എയര്‍പോര്‍ട്ടിലെ വാറുംഗ്

ബാലി എന്ന അനുഭവം

സഞ്ചാരികളുടെ താത്പര്യമെന്തായാലും അതിനുപറ്റിയ അനുഭവങ്ങള്‍ സമ്മാനിക്കാന്‍ മാത്രം സമ്പന്നമാണ് ബാലി.

നഗരത്തിന്റെ തിരക്കുകളില്‍ നിന്നൊഴിവായിട്ടൊരുദിവസം ചെലവഴിക്കാന്‍ സഞ്ചാരികള്‍ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് ഉബുദ്. ഉബുദിലേയ്ക്കുള്ള യാത്രാമദ്ധ്യേയാണ് തടികൊണ്ടും ലോഹം കൊണ്ടുമുള്ള ആഭരണ കരകൗശല  നിര്‍മ്മാണശാലകള്‍. മിക്കതും വീടുകളോടു ചേര്‍ന്നു തന്നെ. നിര്‍മ്മാണം കാണാം, സാമാനങ്ങള്‍ വാങ്ങുകയുമാകാം. സഞ്ചാരികള്‍ക്ക് പണികളില്‍ കൂടുകയുമാകാം. പക്ഷേ ഞങ്ങള്‍ അക്കാഴ്ചകള്‍ക്കായി നിന്നില്ല.

തട്ടുനെല്‍ക്കൃഷി

നെല്‍ക്കൃഷിയ്ക്കു പറ്റിയ ഫലപുഷ്ടമായ മണ്ണാണിവിടെ. കുന്നിന്‍ചെരിവിലെ നിലം തട്ടുതട്ടായി തിരിച്ചിട്ടുള്ള നെല്‍പ്പാടങ്ങള്‍ കാണാന്‍ വലിയ തിരക്കാണ്. ഏറ്റവും മുകള്‍ത്തട്ടില്‍ നിന്നും ജലസേചനത്തിനുള്ള വെള്ളം പലതട്ടുകളിലൂടെ ഒഴുകി ഒടുവില്‍ താഴെയെത്തും. സഞ്ചാരികള്‍ക്കായി നടപ്പാതയൊരുക്കിയിട്ടാണ് കൃഷിഭൂമി. ഇടയ്ക്കുള്ള വീടുകളൊക്കെ മുറ്റത്ത് ലഘുഭക്ഷണവിതരണമൊക്കെ നടത്തി വരുമാനമുണ്ടാക്കുന്നു. സെല്യൂക്കിലെ ഈ നെല്‍പ്പാടങ്ങള്‍ക്കു ചുറ്റിലും ഉബുദിലെ ആര്‍ട്ട് മാര്‍ക്കറ്റിന്റെ തുടര്‍ച്ചയായുള്ള വില്പനശാലകളുണ്ട്.

ഉബുദില്‍ തന്നെയാണ് പ്രശസ്തമായ മങ്കിഫോറസ്റ്റ്. നമ്മുടെ കണക്കില്‍ അത്ര നിബിഡവനമൊന്നുമല്ല. പക്ഷേ പാശ്ചാത്യസഞ്ചാരികള്‍ക്ക് സംബന്ധിച്ച് ട്രോപ്പിക്കല്‍ കാലാവസ്ഥയിലെ മരങ്ങളും ചെടികളുമൊക്കെ പുതുമയുള്ള കാഴ്ച തന്നെയാണല്ലോ. നേന്ത്രപ്പഴമൊക്കെ കൈയ്യിലുണ്ടെങ്കില്‍ തോളത്തുചാടിക്കയറുന്ന വലിയൊരു വാനരപ്പട തന്നെയുണ്ടവിടെ. സൂക്ഷിച്ചില്ലെങ്കില്‍ തൊപ്പിയും കൂളിംഗ്‌ഗ്ലാസ്സുമൊക്കെ അവര്‍ തട്ടിയെടുക്കുമെന്ന് വയാന്‍ സൂചന തന്നിരുന്നു. ഞങ്ങള്‍ ചെല്ലുമ്പോള്‍ ചെറിയ ചാറ്റല്‍ മഴയുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു കാട്ടരുവി, അടഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു അമ്പലം, ചെറിയൊരു ബറിയല്‍ഗ്രൗണ്ട്, മരപ്പാലം ഇതിലൂടെയൊക്കെ നടന്ന് പുറത്തെത്തുവാന്‍ അധികം സമയമൊന്നും എടുത്തില്ല.

മങ്കി ഫോറസ്റ്റ്

തിരികെ വരുന്ന വഴിയാണ് ടൂര്‍പക്കേജിലില്ലാതിരുന്ന ഗുവാഗജാ കാണാന്‍ പോയത്. ഗജഗുഹയെന്ന് നമുക്ക് വിവര്‍ത്തനം ചെയ്യാം. ആനമുഖംകൊത്തിയ ഗുഹാകാവടത്തിനുള്ളിലേയ്ക്ക് നമുക്ക് നടന്നു പോകാം. ഉള്ളില്‍ ഗണേശവിഗ്രഹമൊക്കെ കണ്ടു. ചെറിയൊരുവെള്ളച്ചാട്ടവും താമരപ്പൊയ്കയും സമീപത്തുണ്ടായിരുന്നു.

ഗജഗുഹാകവാടത്തിനുമുന്നില്‍ ടൂറിസ്റ്റുകള്‍

ശലഭോദ്യാനത്തില്‍കൂടി പോകാമെന്നു വയാന്‍ പറഞ്ഞെങ്കിലും അപ്പോഴേയ്ക്കും ക്ഷീണിച്ചിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് നേരെ ഹോട്ടലിലേയ്ക്ക് മടങ്ങി. രാവിലെ എട്ടരയ്ക്ക് തുടങ്ങിയ യാത്ര വൈകിട്ട് ആറരയോടെ അവസാനിച്ചു. ചെറിയറോഡുകളും അതിലൂടെ നിറയെ ടൂറിസ്റ്റ് വാഹനങ്ങളും കൂടിയാകുമ്പോള്‍ ട്രാഫിക്‌ബ്ലോക്ക് ഇവിടെ പതിവാണ്.

കുട്ടയിലെ ബീച്ചിലേയ്ക്കുള്ള വഴി നിറയെ തെരുവുകച്ചവടക്കാരാണ്. കുട്ടയിലും ഉബുദിലും മറ്റു ടൂറിസ്റ്റ് സ്പോട്ടിലൊക്കെ കാണുന്ന വില്പനസാമഗ്രികളൊക്കെ ഒന്നുതന്നെയാണ്. വിലകളൊക്കെ പേശുന്നതിനനുസരിച്ച് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. എങ്കിലും സമാന്യം ലാഭകരമായ വിലകളില്‍ സഞ്ചാരികള്‍ക്കാവശ്യമായ വസ്ത്രങ്ങളും ബാഗുകളും ഒക്കെ കിട്ടും.

ഉബുദിലെ ആര്‍ട്ട് മാര്‍ക്കറ്റില്‍ നിന്ന്

ഞങ്ങള്‍ തങ്ങിയ ഹോട്ടലിലെ സ്വിമ്മിങ്ങ് പൂളില്‍ വെച്ചായിരുന്നു ജീവിതത്തിലാദ്യത്തെ പൂളനുഭവം. തോട്ടിലോ പുഴയിലോ പോലും കുളിച്ചു ശീലമില്ലാത്തതാണ്. നീന്തലൊട്ടറിയുകയുമില്ല. എങ്കിലും മടിച്ചില്ല. ചുറ്റിലും വെയില്‍കായാന്‍ കിടക്കുന്നവരും വെള്ളത്തില്‍ നീന്തുന്നവരും ഒന്നും നമ്മളെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല എന്നതാണ് ധൈര്യമായത്. പിന്നെയുള്ള രണ്ടുദിവസം ഉച്ചവരെ പൂളില്‍ തന്നെയായിരുന്നു. നീന്തി മുന്നോട്ട് നീങ്ങാന്‍ നല്ല ആയാസം തോന്നിയെങ്കിലും പൊങ്ങിക്കിടക്കാന്‍ പഠിച്ചു. ടീഷര്‍ട്ടിനുപകരം സ്വിംസ്യൂട്ടിലേയ്ക്ക് മാറാനുള്ള ധൈര്യം കണ്ടെത്തണം അടുത്ത അവസരം വരുമ്പോള്‍.

സ്വിമ്മിങ്ങ് പൂള്‍

മസ്സാജ് പാര്‍ലറുകളുടെ ബോര്‍ഡുകള്‍ എല്ലായിടത്തും കാണാം. ബാലിനീസ് മസ്സാജിങ്ങ് സഞ്ചാരികള്‍ക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. ഫുള്‍ ബോഡി മസ്സാജിങ്ങ്, ഹെഡ് & ഫേസ് മസ്സാജിങ്ങ് ഒപ്പം മാനിക്യൂര്‍, പെഡിക്യൂര്‍, ഫിഷ് സ്പാ തുടങ്ങിയ സൗന്ദര്യസംരക്ഷണപരിപാടികളൊക്കെ ഇത്തരം പാര്‍ലറുകളില്‍ ലഭ്യമാണ്. ഒരു ബാലിനീസ് മസ്സാജിങ്ങ് പരീക്ഷിക്കാന്‍ ഞങ്ങള്‍ മടിച്ചില്ല. നീന്തലിന്റെ ക്ഷീണമൊക്കെ മസ്സാജില്‍ തീരട്ടെയെന്നു കരുതി.

പകലൊക്കെ നല്ല വെയിലും ചൂടുമുണ്ടാകും. അതുകൊണ്ട് ഒരു പകല്‍ പുറത്തുള്ള കറക്കംഒഴിവാക്കി കുട്ടയില്‍ തന്നെയുള്ള ഡ്രീം മ്യൂസിയത്തില്‍ ചെലവഴിച്ചു. അതൊരു രസകരമായ അനുഭവമായിരുന്നു. ചുമരും തറയുമൊക്കെ കാന്‍വാസാക്കി ഒരുകൂട്ടം ചിത്രകാരന്മാര്‍ അണിയിച്ചൊരുക്കിയത്. ഫോട്ടോയെടുക്കുമ്പോള്‍ നമ്മളുംകൂടിച്ചേര്‍ന്ന് ത്രിമാനചിത്രങ്ങള്‍ രൂപപ്പെടും. ഫോട്ടോയ്ക്ക് പോസുചെയ്യിക്കാനും നമ്മുടെ ക്യാമറയില്‍ ചിത്രങ്ങളെടുത്തുതരാനുമായി അവിടെ ജീവനക്കാരുണ്ട്.

ഡ്രീം മ്യൂസിയം
ഡ്രീം മ്യൂസിയം

 

ബാക്കിവെച്ചത്

അഗ്നിപര്‍വ്വതനിരകളിലെ ട്രെക്കിങ്ങ് ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത ഒരു ബാലിനീസ് അനുഭവമാണെന്ന് വായിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. കിണ്ടാമണിയിലെ ബാത്തൂര്‍ പര്‍വ്വതനിരയിലാണ് പ്രധാനമായും അതിനവസരമുള്ളത്. ഉബുദിലേയ്ക്കുള്ള യാത്രയുടെ ഇരട്ടിയോളം ദൂരം വരുമിത്. ഒരു മുഴുവന്‍ ദിവസവും ഇതിനായി മാറ്റിവെയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിനു പറ്റിയില്ല.

സ്കൂബാഡൈവിങ്ങ്, സ്നോര്‍ക്കേലിങ്ങ്, സ്പീഡ്ബോട്ടിങ്ങ്, സര്‍ഫിങ്ങ് തുടങ്ങിയ കടല്‍വിനോദങ്ങള്‍ക്കു പേരുകേട്ട ബാലിയില്‍ പോയിട്ടും ഇതൊന്നും പരീക്ഷിച്ചില്ല. ധൈര്യം വരാത്തതുകൊണ്ടാണ്. ഇപ്പോള്‍ ആലോചിക്കുമ്പോള്‍ ഒരുകൈ നോക്കാമായിരുന്നെന്നു തോന്നുന്നു. സാരമില്ല, ബാക്കിവെച്ച ആഗ്രഹങ്ങളാണല്ലോ മുന്നോട്ടുനീങ്ങാനുള്ള പ്രേരണ. അവസരങ്ങള്‍ ഇനിയുമുണ്ടാകുമെന്ന് കരുതുന്നു.

 

 

യൂണിക്കോഡ് പത്താം പതിപ്പ്: മലയാളത്തിന് മൂന്നു പുതിയ കോഡ്പോയിന്റുകൾ കൂടി

യൂണിക്കോഡിന്റെ പത്താം പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങി. മലയാളത്തിന്റെ കോഡ് ബ്ലോക്കിലേയ്ക്ക് പുതിയ മൂന്നു അക്ഷരങ്ങൾ കൂടി ഔദ്യോഗികമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ മലയാളത്തിന്റെ കോഡ് ബ്ലോക്കിൽ  117 അക്ഷരങ്ങൾ ആയി.

പുതിയ അക്ഷരങ്ങൾ ഇവയാണ്:

  1. D00 – Combining Anuswara Above
  2. 0D3B – Malayalam Sign Vertical Bar Virama
  3. 0D3C- Malayalam Sign Circular Viramaപ്രാചീനരേഖകളിൽ കണ്ടുവരുന്നവയാണ് ഈ ചിഹ്നങ്ങൾ. അത്തരം ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റൈസേഷനിലും, പ്രാചീനലിപിസംബന്ധമായ പഠനഗവേഷണങ്ങളിലുമൊക്കെ ഇവ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടേക്കാം.

0D00 – Combining Anusvara Above

ആദ്യത്തേത് ‘മുകളിലുള്ള അനുസ്വാരമാണ്’.

മലയാളത്തിൽ നാമിന്നുപയോഗിക്കുന്ന അനുസ്വാരത്തിനു തുല്യമായ ഉപയോഗമാണ് പ്രാചീനമലയാളലിപിയിൽ ഈ ചിഹ്നത്തിനുള്ളത്. അതായത് നാമിന്നുപയോഗിക്കുന്ന അനുസ്വാരം മറ്റക്ഷരങ്ങളുടെ അതേ നിരപ്പിൽ തന്നെ കിടന്ന് അതിനിടതുവശത്തുള്ള അക്ഷരത്തോട് ‘മകാരം’ ചേർക്കുമ്പോളുള്ള ഉച്ചാരണം നൽകുന്നു. പുതിയതായി നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്ന ‘മുകളിലുള്ള അനുസ്വാരം’ അതുനുചുവട്ടിലുള്ള അക്ഷരത്തോടു ‘മകാരം’ ചേരുമ്പോഴുള്ള ഉച്ചാരണം നൽകുന്നു.

പ്രാകൃതഭാഷയിലെ നാടകസംഭാഷണങ്ങൾ മലയാളലിപിയിലെഴുതിയിരുന്നു. നാനൂറോളം വർഷം പഴക്കമുള്ള കയ്യെഴുത്തുപ്രതികൾ ഇതിനെ സാധൂകരിക്കുന്ന തെളിവുകൾ നൽകുന്നുണ്ട്. യൂണിക്കോഡിലേയ്ക്ക് ഇതു ചേർക്കാനുള്ള ശ്രീരമണശർമ്മയുടെ നിർദ്ദേശത്തിൽ ഇവ ലഭ്യമാണ്. പക്ഷേ തെളിവിനായുപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന കയ്യെഴുത്തുപ്രതികളിൽ തന്നെ അക്ഷരത്തോടൊപ്പം നിരന്നു കിടക്കുന്ന ‘അനുസ്വാരസമാനമായ ചിഹ്നങ്ങളും’ കാണാം. പക്ഷേ അവയ്ക്കു മറ്റൊരർത്ഥമാണ് പ്രാകൃതഭാഷ മലയാളലിപിയിൽ എഴുതുമ്പോഴുള്ളത്. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ അതിന്റെ വലതുവശത്തുള്ള അക്ഷരത്തെ ഇരട്ടിപ്പിക്കുകയാണു ചെയ്യുക. നാം സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അനുസ്വാരത്തിന്റെ ഈ പ്രാചീന ഉപയോഗത്തെപ്പറ്റി യൂണിക്കോഡ് ചാർട്ടിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നുമുണ്ട്.

അതായത് പ്രാകൃതഭാഷ എഴുതാനായി മലയാളലിപി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ‘അനുസ്വാരം’ അതിന്റെ പിന്നാലെ വരുന്ന വ്യഞ്ജനത്തെ ഇരട്ടിപ്പിക്കുന്ന ഉച്ചാരണം നൽകുന്നു. ‘പത്തി’ എന്ന ഉച്ചാരണത്തിനായി ‘പംതി’ എന്നാവും എഴുതുക. എന്നുവെച്ചാൽ ‘പ + ം + തി’ എന്ന യൂണിക്കോഡ് സീക്വൻസിന് സാന്ദർഭികമായി രണ്ടു വ്യത്യസ്ഥ അർത്ഥവും ഉച്ചാരണവും വരുന്നുവെന്നാണ് സാരം. ഈ ഒരു സമീപനം യൂണിക്കോഡിന്റെ രീതിശാസ്ത്രത്തിനു നിരക്കുന്നതാണോയെന്ന സംശയം ബാക്കിവെയ്ക്കുന്നു. പിന്നാലെ വരുന്ന അക്ഷരത്തെ ഇരട്ടിപ്പിയ്ക്കുന്ന, കാഴ്ചയിൽ അനുസ്വാരം പോലെ തന്നെ തോന്നിപ്പിയ്ക്കുന്ന ഈ ചിഹ്നത്തെ പ്രത്യേകം എൻകോഡ് ചെയ്യേണ്ടതാണെന്നാണ് ഈ പ്രൊപ്പോസലിലെ തന്നെ തെളിവുകൾ വെച്ച് എനിക്കു തോന്നുന്നത്.

0D3B – Malayalam Sign Vertical Bar Virama

പുതിയ യൂണിക്കോഡ് പതിപ്പിൽ അടുത്തതായി എൻകോഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടത് ‘കുത്തനെയുള്ള വിരാമചിഹ്നമാണ്’. 0D3B ആണിതിന്റെ കോഡ് പോയിന്റ്.

ഇത് സാധാരണയായി നാമുപയോഗിക്കുന്ന വിരാമചിഹ്നത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്ഥമാണ്. വിരാമചിഹ്നം അഥവാ ചന്ദ്രക്കല (0D4D) സംവൃതോകാരത്തെക്കുറിക്കാനും വ്യഞ്ജങ്ങളിലെ സ്വരസാന്നിദ്ധ്യമില്ലാത്തെ ശുദ്ധരൂപത്തെക്കുറിക്കാനുമാണുപയോഗിക്കുന്നത്. സംവൃതോകാരത്തെക്കുറിക്കുവാനായി ഇതുപയോഗിച്ചുതുടങ്ങിയത് 1847ൽ  ഡോക്ടർ ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ടാണ്. 1900ത്തോടുകൂടിയാണ് സ്വരസാന്നിദ്ധ്യം ഒഴിവാക്കാനായുള്ള ചിഹ്നമായിക്കൂടി ഇതിനെ ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയത്.

ഇതിനൊക്കെ വളരെ മുമ്പുതന്നെ (1700കൾ മുതൽ) സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നും യൂറോപ്യൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുമുള്ള ലിപിമാറ്റ എഴുത്തുകളിൽ സ്വരസാന്നിദ്ധ്യമില്ലാത്ത വ്യഞ്ജനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുവാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ചിഹ്നമാണ് ‘കുത്തനെയുള്ള വിരാമചിഹ്നം’. ഇതിനെയാണ് ഇപ്പോൾ 0D3B എന്ന കോഡ് പോയിന്റോടെ എൻകോഡ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ചന്ദ്രക്കലയുടെ ഉപയോഗം സാർവത്രികമായപ്പോൾ ‘കുത്തനെയുള്ള വിരമചിഹ്നത്തിന്റെ’ ഉപയോഗം തീർത്തും ഇല്ലാതായി എന്നു തന്നെ പറയാം. കൂടുതൽ വിശദാംശങ്ങൾ ഷിജു അലക്സ്, വി.എസ്. സുനിൽ, സിബു ജോണി എന്നിവർ ചേർന്നു തയ്യാറാക്കിയ എൻകോഡിങ്ങ് പ്രൊപ്പോസലിൽ കാണാം.

0D3C- Malayalam Sign Circular Virama

‘വട്ടത്തിലുള്ള വിരമചിഹ്നമാണ്’ 0D3C എന്ന കോഡ്പോയിന്റോടു കൂടി അടുത്തതായി എൻകോഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടത്. ഇത് പ്രൊപ്പോസ് ചെയ്തിരിക്കുന്നതും ഷിജു അലക്സ്, വി.എസ്. സുനിൽ, സിബു ജോണി എന്നിവർ ചേർന്നു തന്നെയാണ്.

സ്വരസാന്നിദ്ധ്യമില്ലാത്ത വ്യഞ്ജനത്തെക്കുറിക്കുവാനായിക്കൂടി ചന്ദ്രക്കല ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങുന്നത് 1900ങ്ങൾ മുതലാണെന്ന് ‘കുത്തനെയുള്ള വിരാമചിഹ്ന’ത്തിന്റെ പ്രൊപ്പോസലിൽ തന്നെ കണ്ടുവല്ലോ. അങ്ങനെയൊരു ഉപയോഗം ചന്ദ്രക്കലയ്ക്ക് ഉണ്ടാവുന്നതിനു മുമ്പുള്ള ( ഏകദേശം 1850-1900) കാലത്ത്  മലയാളത്തിൽ ‘വട്ടത്തിലുള്ള വിരാമചിഹ്നം’  ശുദ്ധവ്യഞ്ജനത്തെക്കുറിക്കാനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.

കാഴ്ചയിൽ ‘മുകളിലുള്ള അനുസ്വാരം’ എന്ന ആദ്യം പറഞ്ഞ ചിഹ്നവുമായി ഇതിന് സാദൃശ്യം തോന്നാം. പക്ഷേ രണ്ടും തമ്മിൽ പ്രയോഗത്തിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ‘മുകളിലുള്ള അനുസ്വാരം’ അതുചേരുന്ന വ്യഞ്ജനാക്ഷരത്തിന്റെ നേരെ മുകളിലായി കാണുമ്പോൾ  ‘വട്ടത്തിലുള്ള വിരമചിഹ്നം’ അതുചേരുന്ന വ്യഞ്ജനാക്ഷരത്തിന്റെ വലതുമുകളിലായിട്ടാവും ഉണ്ടാവുക.

പ്രായോഗിക ഉപയോഗം

യൂണിക്കോഡിൽ എൻകോഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടതുകൊണ്ടു മാത്രം കാര്യമില്ല. പ്രാചീന ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ ഡിഗിറ്റൈസേഷൻ ആവശ്യങ്ങൾക്കായിട്ടൊക്കെ ഈ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണമെങ്കിൽ ഫോണ്ടുകളിൽ അവ വരച്ചു കോഡ്പോയിന്റ് അതുമായി ചേർക്കണം. അപ്പോഴേ ഇതു ഉപയോക്താവിലേയ്ക്ക് എത്തുകയുള്ളൂ.

തേങ്ങയ്ക്കും കോഡ്പോയിന്റ്

മലയാളഭാഷയുമായി ബന്ധമില്ലെങ്കിലും മലയാളികളുടെ സ്വന്തം തേങ്ങ ഒരു ഭക്ഷ്യവിഭവമെന്ന നിലയിൽ ഒരു ഇമോജിയായി കോഡ്പോയിന്റ് സ്വന്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു. U+1F965 ആണ് തേങ്ങ ഇമോജിയുടെ കോഡ്പോയിന്റ്.

Coconut Emoji. Image from http://emojipedia.org

 

 

On Kerala IT Policy Draft 2017

The Kerala IT Policy Draft 2017(draft) was published in March 2017 for public feedback. It has many progressive elements in it and are crucial for the rapidly changing IT ecosystem in the context of  Government  IT Policy.

Continuing earlier Kerala gov. policy on Free and Open source software, this version also emphasis the usage and promotion of free and opensource software. The policy also mentions about the importance of Malayalam computing and local language content. These are all good, even though planning and implementation of specific items in these sections need wider discussions.

One important topic I wanted to comment in this post is about e-governance. There are detailed mentions about e-governance in the policy. There is a plan to have single government poral for participatory e-governance. About government service delivery, it says:

State is embarking on its journey to offer an “Omni-channel experience” of all its e-Governance services through web portal, mobile applications, Akshaya / CSCs and through Integrated Citizen call centres. The objective is to setup and operationalise an effective Single Window for services supported by the core infrastructure and systems.
It shall be ensured that all government applications are compliant to Deity guidelines and thereby interoperable.

In my experience with government services and their digital services, one important issue is lack of high level information system planning. I often see each department develop websites, service portal and mobile apps and release with lot of PR every time a government changes or even under same government. A state goverment has serveral departments and the amount of data it handles and kind of services it provides is huge. By nature, these departments share a lot of data mostly interdependent. Every digital service on top of this is not connected. A citizen need to register and login to multiple government websites. A central web portal is the quick solution that comes out in every IT polciy acknowledging the above issue. Even then we see lot of apps for government, lot of websites inauguarated now and then.

I think it is time to think about the information system of all these departments and see how we can architect them. Having scattered information systems is natural in the early developing stage of a government IT infrastructure. But at one stage, they should get a strucutre and start communicating each other avoiding the need to rebuild every year or 5 years.

Of course it is not trivial to have a clarity on such system. But I don’t see an effort in IT policy in this direction. I feel that each departments will continue running their IT systems independently and the connection between each department will be the responsibility of the citizen. For example, get the certificate with sign and seal from this department, go to the other department office, submit the application with the previous ceritificate, get the approval , go to other department, get the stuff done(And as people always say, have a nice chappel). Oh, have your copy of ID proof in every department and prove that it is you and nobody else paying your tax. This happens when each of these department is completely digital.

The wish for well connected IT infrastructure for goverments is nothing new. This wish always ends up in centralized citizen data repositories with unique citizen ids.  That is the traditional modeling of this problem. Now a days it is very clear that this kind of system attracts lot of interest from govenrment and non-goverment entities. Surveillance is becoming the primary goal of the systems, replacing the goal of better citizen service.

There are lot of things to learn from the deficiencies of existing e-governance system. This is not a time to go silient about this in IT policy. The vulnerability of this centralized IT systems with Aadhaar like primary key systems is widely discussed in media now a days. These systems are highly insecure with exclusion and mistrust of citizen. This will infiltrate to state IT systems soon, lack of political will will accelerate it.  There are lot of e-governance space in Kerala in developing stage. Can this be better modelled?

One of the biggest problems in e-governance is the security which demands the greatest protection to be government information from the third party attacker or opponents.  It is of no doubt that it can not be secured with another highly insecure authentication systems like Aadhaar as widely promoted. The need of a well modelled e-Authentication framework is required and that need to learn from mistakes.

 

നമ്മളെല്ലാം നമ്മളല്ലാതാവുന്ന കാലം

എന്റെ പാൻകാർഡിലെ പേരല്ല പാസ്‌പോർട്ടിലുള്ളതു്. വോട്ടേഴ്സ് ഐഡിയിലെ വീട്ടുപേരല്ല പാൻകാർഡിൽ. വീട്ടുപേരാകട്ടെ ഓരോന്നിലും ഓരോന്നാണു്. ചിലതിൽ ഇനിഷ്യൽ മാത്രം. ചിലതിൽ ഇനിഷ്യൽ ചുരുക്കാതെ എഴുതിയതു്. ചിലതു് മലയാളത്തിൽ. ചിലതു് ഇംഗ്ലീഷിൽ. ചിലവയിൽ അക്ഷരത്തെറ്റ്. കുത്തുള്ള ഇനിഷ്യൽ. കുത്തില്ലാത്ത ഇനിഷ്യൽ. തോട്ടിങ്ങൽ, തോട്ടുങ്ങൽ, തോട്ടിങ്ങല്…

ആധാറിലെ എന്റെ പേരു് ഉത്തരമില്ലാത്ത ഒരു ചോദ്യമാണു്. “സന്തോഷ് ടീ ആര്”. ആരാണെന്നറിയാൻ കാർഡിലെ ഫോട്ടോ ഒട്ടും സഹായകരമല്ല.

വലിയ പ്രശ്നമൊന്നും ഇതുവരെ നേരിട്ടിട്ടില്ല. പക്ഷേ കുറച്ചു ദിവസം മുമ്പു് എന്റെ പ്രൊവിഡന്റ് ഫണ്ട് KYC ഡോക്യുമെന്റുകളിൽ പാൻ കാർഡ് ചേർക്കാൻ പറ്റിയില്ല. എന്റെ എംപ്ലോയറുടെ റെക്കോർഡിലുള്ള പേരും പാൻ കാർഡിലെ പേരും ഒന്നല്ലാത്തതുകൊണ്ടാണത്രെ. കാര്യം ശരിയാണു്, പാൻ കാർഡിലെ പേരിൽ ഇനിഷ്യലുകളാണ്, എംപ്ലോയറുടെ കയ്യിൽ ഇനിഷ്യൻ നീട്ടിയെഴുതിയതും. ഇതിപ്പൊ പേരെന്തിനാ അങ്ങനെ മാച്ച് ചെയ്യുന്നതു്, അതൊക്കെ ഒഴിവാക്കാനല്ലേ ഈ ഡോക്യുമെന്റുകൾക്ക് നമ്പറുകൾ?

നമ്മൾ നമ്മളാണെന്നു തെളിയിക്കാൻ പെടാപാടുപെടുന്ന വിചിത്രരാജ്യമാണു് ഇന്ത്യ. ഐഡിപ്രൂഫുകളില്ലാതെ ഒരു ഓഫീസിലും പോകേണ്ടകാര്യമില്ല. നമ്മൾ അങ്ങോട്ട് പണം കൊടുക്കാനാണെങ്കിലും പോലും ഐഡിയില്ലാതെ വാങ്ങില്ല. ഈ ഐഡി പ്രൂഫ് എന്ന പേപ്പർ മാത്രമേ ആവശ്യമുള്ളൂ, അതിലെ പേരോ, ഫോട്ടോയോ ആരും പരിശോധിച്ചുറപ്പിക്കുന്നതു ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല. ബൈ ഡിഫോൾട്ട്, നമ്മൾ നമ്മളല്ല എന്നതാണ് പൊതുവിലുള്ള നയം. അല്ലെങ്കിൽ തെളിയിക്കണം.

ആധാർ “യുണീക്(!) ഐഡി” ഇതിനൊക്കെ പരിഹാരമല്ലേന്നു ചിന്തിക്കുന്നവരുണ്ടാകം. എങ്കിൽ തെറ്റി.  നമ്പറുകൾക്കപ്പുറം  സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ ഇന്ത്യൻ പേരുകൾ കമ്പെയർ ചെയ്യുന്ന ഒരു ദുരന്തനാടകത്തിനെല്ലാരും തയ്യാറാവുക.

ആധാറും പാൻകാർഡും ലിങ്ക് ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ പാൻകാർഡ് കാൻസലാവും എന്നൊരു സന്തോഷവാർത്ത കേട്ടിരുന്നല്ലോ.  ഈ ലിങ്ക് ചെയ്യൽ അത്ര എളുപ്പമാവില്ല പോലും.

The income tax department has recently started accepting initials that can be put on the PAN card. However, you will be required to put your full name while applying for a verification of data. For instance, if your official name is M Ramamurthy where the full name is Madurai Ramamurthy where Ramamurthy is the first name, I-T will allow initials only for the first name. Hence, you can either print your name on the PAN card as either Ramamurthy or R Madurai.

Once you try to link PAN to your Aadhaar card which accepts initials, there is bound to be a name mismatch. This will lead to a rejection of request for linking Aadhaar card. In several parts of the country, especially the south of India, the names of villages are often suffixed or prefixed to the name of an individual. Here, any name except the first name of the person is considered as surname and will have to be mentioned in full on the PAN card.

ഈ പേരുകൾ ഒത്തുനോക്കൽ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഏറ്റെടുക്കുകയാണു്. വെറും string comparison ആണെങ്കിൽ മിക്കവരുടെയും പേരുകൾ തള്ളും. തള്ളിപ്പോയവർ പേരുകൾ മാറ്റാൻ, ശരിയാക്കാൻ മെനക്കെടേണ്ടിവരും.  ഇനിയിപ്പൊ ഇന്ത്യൻ പേരുകൾ മാച്ച് ചെയ്തു നോക്കാൻ ഒരു അൽഗോരിതം തയ്യാറാക്കാൻ ശ്രമിച്ചെന്നിരിക്കട്ടെ. എന്തൊക്കെയായിരിക്കണം അതിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതു്? ഇംഗ്ലീഷിലെഴുതിയ പേരാണെന്നെരിക്കട്ടെ. ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളെക്കൂടിപരിഗണിച്ചാൽ ഇതു് വളരെ സങ്കീർണ്ണമാകും.

  • അപ്പർ കേസ്, ലോവർ കേസ് മാറ്റങ്ങൾ കണക്കിലെടുക്കരുതു്. Anand Chandran, ANAND Chandran, Anand CHANDRAN, anand chandran, ANAND CHANDRAN ഒക്കെ ഒന്നാണല്ലോ.
  • കുത്ത് കോമ ഒക്കെ വിടണം. Rama C, Rama C.
  • സ്പേസ് വെറുതെ വിടണം. Rama Chandran, Ramachandran ഇവ ഒന്നല്ലേ
  • സ്പെല്ലിങ്ങ് വ്യത്യാസങ്ങൾ. Pradeep, Pradip, Pradeeb, Pradeeb, Prathib, Pratheeb, Prathib, Prathib ഇതൊക്കെ വേറേ വേറെ ആളുകളാവാം, ഒരാളാവാം
  • First name, Last name, Middle name പേരുകൾ നമുക്ക് വളരെ ആശയക്കുഴപ്പമുള്ളവയാണു്. പ്രേതേകിച്ചും ദക്ഷിണേന്ത്യൻ പേരുകളിൽ. M Sudhakaran, Sudhakaran M, Sudhakaran Manoharan ഒക്കെ ഒരാളാവാമല്ലോ.
  • വേറുതേ ഒരു സ്പേസ് അധികമായതുകൊണ്ട് പേരു മാച്ച് ആവാതെ ആളുകളെ ഓഫീസുകൾ കേറിയിറക്കാനും ഈ അൽഗോരിതങ്ങളെക്കൊണ്ടു സാധിക്കും എന്നും ഓർക്കാം.

ഇംഗ്ലീഷിൽ ഇത്തരം അൽഗോരിതങ്ങളൊക്കെ ഉണ്ടു്. Soundex, MetaphoneNew York State Identification and Intelligence System ഒക്കെ ഉദാഹരണങ്ങൾ. നമ്മുടെ പേരുകളുടെ പ്രത്യേകതകൾ കൂടി പരിഗണിച്ചു് അതുപോലൊരു അൽഗോരിതം നമുക്കും വേണ്ടേ?

ഇംഗ്ലീഷിൽ മാത്രം പോരാ, ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലും വേണ്ടേ? നേരത്തെപ്പറഞ്ഞ Soundex അൽഗോരിതത്തിനെപ്പോലെയൊന്നു് ഇന്ത്യൻ ഭാഷകൾക്കു വേണ്ടി ഇൻഡിക് സൌണ്ടെക്സ് എന്ന പേരിൽ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു. വിവിധ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെഴുതിയാലും പരസ്പരം ഒത്തുനോക്കാൻ അതിനു കഴിയും. ഉദാഹരണത്തിനു് സന്തോഷ്, सन्तोष എന്നിവ ഒരേ പേരാണെന്നു പറയുന്ന വിധത്തിൽ.

Electronic Design and Automation Lab: Migration to Scilab

The third semester B.Tech Electronics and Communication Engineering programme of Kerala Technological University (KTU) has a lab course on electronic design and automation. The course aims to introduce the students to various electronic design and simulation tools like SPICE, MATLAB and HDL.

diode

I had proposed the migration of the MATLAB section of this lab course to SCILAB, a popular open source alternative to MATLAB. The migration is now complete with support from FOSSEE . The source code of the experiments are now available here. A detailed lab manual will be made available soon.

spiral

 

ഡോക്ടർ ബി എം ഹെഗ്ഡേ – മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ വന്ന അഭിമുഖത്തെപ്പറ്റി

മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിന്റെ കഴിഞ്ഞയാഴ്ച പുറത്തിറങ്ങിയ പതിപ്പിൽ(ലക്കം 16) ഡോ ബി എം ഹെഗ്‌ഡെയുമായി അഭിമുഖമുണ്ട്. കവർസ്റ്റോറിയാണു്.  ലോകപ്രശസ്ത ജനപക്ഷ ഡോക്ടറാണു്, ആരോഗ്യം സമൂഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യമാണെന്നൊക്കെ പറഞ്ഞുള്ള ആമുഖത്തിനപ്പുറം വായിച്ച് പോയപ്പോൾ എന്റെ പരിമിതമായ ശാസ്ത്രവിജ്ഞാനത്തിനൊരിക്കലും അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയാത്ത കപടവാദങ്ങളാണു് കാണാനിടയായതു്.  പത്മ ഭൂഷൺ ലഭിച്ച, മണിപ്പാൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ വൈസ് ചാൻസ്‌ലറായിരുന്ന, നിരവധി ബിരുദങ്ങളും വർഷങ്ങളുടെ വൈദ്യശാസ്ത്ര അനുഭവപരിചയവുമുള്ള ഇദ്ദേഹം ഇങ്ങനെയൊക്കെ ശാസ്ത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിൽ എനിക്കത്ഭുതമുണ്ട്.

ആരോഗ്യരംഗത്തെ സാമ്പത്തിക ചൂഷണങ്ങൾ, ഡോക്ടർ രോഗി ബന്ധങ്ങളിലെ തെറ്റായ പ്രവണതകൾ തുടങ്ങി ആർക്കും അംഗീകരിക്കാൻ അത്ര വിഷമമൊന്നുമില്ലാത്ത വിഷയങ്ങളുടെ മറവിൽ ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും അതിന്റെ നേട്ടങ്ങളെയും അപ്പാടെ നിരാകരിയ്ക്കുകയാണു് ഹെഗ്‌ഡെ ചെയ്യുന്നതു്. അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ച ശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസത്തെയും അലങ്കരിച്ച പദവികളെയും അപ്പാടെ ചോദ്യചിഹ്നമാക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ലാടവൈദ്യൻമാരുടെയോ കപടശാസ്ത്രവാദക്കാരുടെയോ വാദങ്ങളിൽ നിന്നും ഒട്ടും ഭിന്നമല്ല.

അഭിമുഖത്തിൽ നിന്നുള്ള ചില ഭാഗങ്ങൾ താഴെകൊടുക്കുന്നു.

“ഞാൻ പഠിക്കുന്ന കാലത്തു് ഹൃദയാഘാതം വന്നാൽ രോഗിക്ക് ഓക്സിജൻ നൽകുമായിരുന്നു. ഹൃദയാഘാതം വന്നവർക്ക് ഓക്സിജന്റെ അളവ് കുറച്ചുമതിയെന്ന്(Hypoxia)  പിന്നീടാണു് കണ്ടെത്തിയതു്. എത്രപേരെ നമ്മൾ ഓക്സിജൻ കൊടുത്തു് കൊന്നു?” ഹാർവാഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ നിന്നും നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ ബെർണാഡ് ലോണിന്റെ കീഴിൽ കാർഡിയോളജിയിൽ പരിശീലനം നേടിയ ആളാണ് ഡോ ഹെഗ്ഡെ എന്നു് അദ്ദേഹത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നു.  ഓക്സിജൻ കൊടുത്തുവെന്ന അമിതമായി ലളിതവത്കരിച്ച മേൽപ്രസ്താവന കൊണ്ട് ഡോ ഹെഗ്ഡെ എന്താണുദ്ദേശിക്കുന്നതു്? ഓക്സിജന്റെ അളവു ക്രമീകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ചികിത്സാപഠനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ട് ഓക്സിജൻ കുറച്ചു മതിയെന്നും ഓക്സിജൻ കൊടുത്തുകൊന്നുവെന്നും പറയുന്നതു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ചേർന്നതാണോ? ഇതുവായിക്കുന്ന സാധാരണക്കാർ എന്താണതിൽ നിന്നും മനസ്സിലാക്കേണ്ടതു്?.

വെളിച്ചെണ്ണയുടെ മാഹാത്മ്യത്തെപ്പറ്റി അദ്ദേഹം വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. അമേരിക്കയിൽ അൾഷെമേഴ്സിനും ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾക്കും വെളിച്ചെണ്ണ ഡോക്ടർമാർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നുവെന്നു അദ്ദേഹം പറയുന്നു. അറുപതുകളിൽ ഡോ ഹെഗ്ഡേ ഇതുപറഞ്ഞപ്പോൾ ആരും കണക്കിലെടുത്തില്ല പോലും. “നവജാതശിശുവിനുപോലും വെളിച്ചെണ്ണ വായിൽവെച്ച് കൊടുക്കാം, വായിൽവെച്ചുതന്നെ ദഹിക്കും”-മലയാളികൾ വെളിച്ചെണ്ണ ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള ബുദ്ധി കാണിച്ചതുകൊണ്ടാണു് രോഗങ്ങൾ കൂടിയതു്. നവജാതശിശുക്കൾക്ക് മുലപ്പാലിനുപകരം വെളിച്ചെണ്ണ കൊടുക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം വേറേ പലയിടങ്ങളിൽ പറയുന്നതായും വായിച്ചു(https://www.youtube.com/watch?v=NwIKE590_8Q). ഈ വാദത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിലേയ്ക്ക് ഞാൻ പോകുന്നില്ല, പക്ഷേ ശാസ്ത്രീയമായ നിഗമനങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന മാർഗങ്ങളും അവയുടെ അംഗീകാരത്തിനു് അവലംബിയ്ക്കുന്ന മാർഗങ്ങളും അറിയൊന്ന ഏതൊരാൾക്കും ഈ “ഒറ്റമൂലി” വാദങ്ങൾ മുഖവിലയ്ക്കെടുക്കാൻ എളുപ്പമല്ല. പൊതുജനങ്ങളുടെ മുന്നിൽ ഇത്തരം വാദങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതു് എത്രമാത്രം ഉത്തരവാദിത്തത്തോടുകൂടിയായിരിക്കണം എന്നും അദ്ദേഹത്തിനറിയേണ്ടതല്ലേ?

“കോശങ്ങൾ സ്വയം അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ നടത്തുമെന്ന വിപ്ലവകരമായ അറിവ് ശാസ്ത്ര ലോകം രഹസ്യമാക്കിവെച്ചിരിക്കുകയാണു്”. ഈ രഹസ്യം ഡോ ഹെഗ്ഡേ മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് ലക്കം 16 ൽ പുറത്തുവിട്ടു.

“അവയവം മാറ്റിവെയ്ക്കൽ ഒരു രോഗത്തിനും പരിഹാരമല്ല, കാറിനെപ്പോലെ യാന്ത്രികമായാണ് ശരീരം പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്ന പഴയ ശാസ്ത്രം പഠിച്ചവരാണു് ട്രാൻസ്പ്ലാന്റേഷൻ തുടരുന്നത്”

“ശാസ്ത്രത്തെ കിഴക്കെന്നും പടിഞ്ഞാറെന്നും നാം ഒരിക്കലും വേർതിരിക്കേണ്ടതില്ല ” എന്നുപറയുന്ന ഡോ ഹെഗ്ഡേ അടുത്ത വാചകത്തിൽ പറയുന്നു:  “പാശ്ചാത്യ ശാസ്ത്രം ഇന്ന് എല്ലാ രംഗത്തും ആധിപത്യം നേടിയിട്ടുണ്ട്, അതു് താമസിയാതെ തകർന്നു വീഴും”. ഡോ ഹെഗ്ഡേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രൊഫഷനിൽ സ്വയം വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നാർക്കെങ്കിലും ചോദിക്കാൻ തോന്നിയാൽ കുറ്റപ്പെടുത്താനാവുമോ?

“പണ്ട് അമ്പലങ്ങളിൽ വെള്ളിപ്പാത്രത്തിൽ തീർഥജലം നൽകുമായിരുന്നു, പന്ത്രണ്ടുവർഷമൊക്കെ മണ്ണിനടിയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന നാനോപാർട്ടിക്കിൾസ് അതിലുണ്ടാവും. “.  ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്സ് പോലെ പറയുന്ന വിഷയത്തിനു കനം കൂട്ടാൻ വേണ്ടി ചേർക്കുന്ന മറ്റൊരു വാക്കാണ് നാനോ സയൻസ്. കേൾക്കുന്നവർക്ക് അറിയാൻ സാധ്യത കുറവാണെന്ന വിശ്വാസമാണതിനു പിന്നിൽ. ഡോ ഗോപാലകൃഷ്ണനൊക്കെ നന്നായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വിദ്യയാണതു്. വെള്ളത്തിൽ നാനോ പാർട്ടിക്കിൾസ് ഉണ്ടാവും എന്നതുകൊണ്ട് എന്തുണ്ടാവാനാണു്? വെള്ളത്തിൽ മൺതരികളുണ്ടാവുമെന്നോ, പായലുണ്ടാവുമെന്നോ പറയുന്നതിനേക്കാൾ ഇതിനൊക്കെ എന്തെങ്കിലും അർത്ഥമുണ്ടോ?  “ഞങ്ങളുടെ നാനോ സിൽവർ ലായനിക്ക് വില പത്തുരൂപയേ ഉള്ളൂ, ഉപകാരികളായ അണുക്കളെ അതു നശിപ്പിക്കില്ല, രോഗകാരികളെ പെരുകാൻ അതു് അനുവദിക്കുകയുമില്ല”-പേറ്റന്റ് കിട്ടാൻ കൈക്കൂലി കൊടുക്കാൻ തയ്യാറാകാത്തതുകൊണ്ട് പുറത്തിറക്കിയിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. ഹൃദയാഘാതം തടയാൻ ഒരു ഇലക്ട്രോമാഗ്നറ്റിക് ഉപകരണവും ഇദ്ദേഹം കണ്ടുപിടിച്ചതായി അവകാശപ്പെടുന്നു. അതിനും പേറ്റന്റ് കിട്ടിയിട്ടില്ല. കൈക്കൂലി തന്നെ പ്രശ്നം.

“പ്രാചീനമായ ആചാരങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്തു് നമുക്ക് പല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെയും പരിഹരിക്കാം”. പ്രധാനമന്ത്രി മുതൽ നാട്ടിലെ ഒറ്റമൂലി വൈദ്യൻമാർവരെ  പറയുന്ന ഈ മന്ത്രം ഇദ്ദേഹവും ഉരുവിട്ടു. ഒരു കണക്കിൽ അഭിമുഖത്തിന്റെ ഒറ്റവാചകത്തിലുള്ള ചുരുക്കമായും ഈ പ്രസ്താവനയെ പരിഗണിക്കാം. പക്ഷേ അഭിമുഖം വരും ലക്കങ്ങളിൽ തുടരും എന്നു മുന്നറിയിപ്പുണ്ട്.

“നിങ്ങൾ ആരോഗ്യത്തോടെയിരിക്കുമ്പോൾ ഒരിക്കലും ഡോക്ടറുടെയടുത്തു് ചെക്ക് ചെയ്യാൻ പോകരുതു്” ഹെൽത്ത് ചെക്കപ്പുകൾക്കെതിരെ അദ്ദേഹം സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്.

“ഡോക്ടർമാർ ഹാർട്ട് ബ്ലോക്കെന്നു പറഞ്ഞാൽ ഒരിക്കലും ഭയക്കരുതു്, എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും ബ്ലോക്ക് ഉണ്ടാവും” -” സ്കൂളിൽ പോകുന്ന കുട്ടികൾക്കും ബ്ലോക്കുണ്ടാവും, വിയറ്റ്നാം കൊറിയൻ യുദ്ധങ്ങളിൽ വെടിയേറ്റ് വീണ അമേരിക്കൻ പട്ടാളക്കാരിൽ എല്ലാർക്കും ബ്ലോക്കുണ്ടായിരുന്നു!”. വെടിയേറ്റ് മരിച്ച പട്ടാളക്കാരുടെ ബ്ലോക്കിന്റെ കാര്യം സ്വല്പം വിശ്വസിക്കാൻ തോന്നുന്നു. ലേസർ ബൈപാസ് സർജറി നടത്തിയ  തെരഞ്ഞെടുത്തവരിൽ നടത്തിയപ്പോൾ, കുറച്ചുപേർക്ക് വെറും ബോധം കെടുത്തുകയേ ഉണ്ടായുള്ളൂ. “പക്ഷേ അവർ പുർണ ആരോഗ്യവാൻമാരായിരുന്നു. ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തിയവർക്ക് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പ്ലസിബോ ഇഫക്ടാണ് രോഗം മാറ്റുന്നതെന്ന് ഇതു് സംശയാതീതമായി തെളിയിക്കുന്നു”. പൂർണ ആരോഗ്യമുള്ളവരിലാണോ ഇങ്ങനെ ബോധംകെടുത്തി ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തിയെന്നു പറഞ്ഞു വിശ്വസിപ്പിച്ചതെന്നു വ്യക്തമല്ല.

“രോഗമൊന്നുമുണ്ടാവില്ലെന്ന ശുഭാപ്തിവിശ്വാസമുള്ളവരായാൽ തന്നെ ശരീരത്തിലെ കാൻസർ കോശങ്ങൾക്ക് പെരുക്കാൻ കഴിയില്ല”. കാൻസർ ചികിത്സയ്ക്ക് സെൽഫ് ഹെൽപ് പുസ്തകങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാമോ?

“അറിവില്ലായ്മയുണ്ടാക്കുന്ന അഹങ്കാരമാണ് എല്ലാ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്നതു്. പണം മുടക്കി ലോകത്തൊരാൾക്കും ആരോഗ്യം വാങ്ങാനാവില്ല”

“പരിണാമജീവശാസ്ത്രം പഠിച്ചാൽ ഡാർവിനും മെൻഡലുമൊക്കെ പഴഞ്ചനാണെന്നും അണുക്കളിൽ നിന്നും പരിണമിച്ചുണ്ടായവരാണ് മനുഷ്യരെന്നും ബോധ്യമാകും”.

“ഫിസിക്സിലെ തത്വമെടുത്തു് വിമാനവും മിസൈലുകളുണ്ടാക്കുന്നതും ശാസ്ത്ര സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പേരിൽ ഒരു ലക്ഷം കോടി ചെലവു ചെയ്തു് ചന്ദ്രനിൽ പോകുന്നതും വെറും ഈഗോയെ തൃപ്തിപെടുത്തലാണ്. അതുകൊണ്ട് ഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന സാധാരണകാർക്കും ഒരു നേട്ടവും ഇല്ല” – ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്ര വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും പൊതുജനത്തിനും ഇദ്ദേഹം നൽകുന്ന സന്ദേശമെന്താണു്?

ഇനിയുമുണ്ട്. പക്ഷേ ഇതെല്ലാം നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ലാടവൈദ്യൻമാരും വടക്കഞ്ചേരിമാരും ഗോപാലകൃഷ്ണനെപ്പോലുള്ളവരും എത്രയോവട്ടം പറഞ്ഞ് നമ്മൾ കേട്ടിട്ടുള്ളതുതന്നെ. പ്രതിരോധവാക്സിനുകളെ സംബന്ധിച്ച് ഗൌരവകരമായ ചർച്ചകൾ നടക്കുന്ന ഇക്കാലത്തു്, ആ വിഷയത്തിൽ പ്രതിലോമകരമായ ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ച മാതൃഭൂമി തന്നെ ഇത്തരം കപടശാസ്ത്ര വാദങ്ങൾക്ക് വേദിയൊരുക്കുന്നതു് ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നു. പത്മഭൂഷൻ നേടിയ ശാസ്ത്രഞ്ജൻ, നിരവധി വൈദ്യശാസ്ത്ര ബിരുദങ്ങളുള്ള, പല ഉയർന്ന പദവികൾ അലങ്കരിച്ചയാൾ എന്നൊക്കെയാണ് ആണു് ഡോ ഹെഗ്ഡേയുടെ വിശേഷണങ്ങൾ എന്നോർക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസത്തെയും ശാസ്ത്രജ്ഞർ എന്നു വിളിക്കപെടുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യപ്പെടുന്നവരെയും ഓർത്ത് ഒരേ സമയം ലജ്ജിക്കുകയും ആശങ്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. റോക്കറ്റിനു തുലാഭാരം നടത്തുന്നവരും യുദ്ധവീമാനത്തിനു ശത്രുസംഹാരപൂജനടത്തുവരെയും ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എന്ന് നമ്മൾ ഇനിയും വിളിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുമോ?

ഹെഗ്ഡേയുടെ ലേഖനങ്ങൾ ‘നിർമുക്ത’ പണ്ട് വിശകലനം ചെയ്തിരുന്നു –

 

This note was later published in Narada news Malayalam

http://malayalam.naradanews.com/2016/07/hedges-interview-a-critical-reading/

Fontconfig language matching

I had to spend a few hours to debug a problem about fontconfig not identifiying a font for a language. Following the tradition of sharing the knowledge you acquired in hard way, let me note it down here for search engines.

The font that I am designing now has 3 style variants, thin, regular and bold. All has same family name. So if you set this family for whatever purpose, depending on context, thin, regular or bold versions will be picked up. Regular is expected by default. Also when you pick the font from font selectors, you would expect, regular being selected by default.

The problem I was facing is, instead of Regular, Bold was getting selected as default. In font selectors, Bold was listed first.

In GNU/Linux systems, this font matching and selection is done by fontconfig. I started with fc-match

$ fc-match MyFont
MyFontBold.otf: "MyFont" "Bold"

So that confirms the problem. After fiddling with os/2 properties , asking in fontconfig mailing list, and reading fontconfig documentation, I found that the lang property fontconfig calculates from Regular variant of font does not include ‘en’

$ fc-list MyFont : family : style : lang 
MyFont:style=Bold:lang=aa|ay|bi|br|ch|en|es|eu|fj|fur|gd|gl|gv|ho|ia|id|ie|io|it|mg|ml|nl|nr|nso|oc|om|pt|rm|so|sq|ss|st|sw|tl|tn|ts|uz|vo|xh|yap|zu|an|fil|ht|jv|kj|kwm|li|ms|ng|pap-an|pap-aw|rn|r
w|sc|sg|sn|su|za 
MyFont:style=Regular:lang=aa|ay|bi|br|ch|da|de|es|et|eu|fi|fj|fo|fur|fy|gl|ho|ia|id|ie|io|is|it|ki|lb|mg|ml|nb|nds|nl|nn|no|nr|nso|ny|om|rm|sma|smj|so|ss|st|sv|sw|tl|tn|ts|uz|vo|vot|xh|yap|zu|an|f
il|ht|jv|kj|kwm|li|ms|na|ng|pap-an|pap-aw|rn|rw|sc|sg|sn|su|za

I tried to find how fontconfig calculates the languages supported by a font. The minimum set of code points to be included in a font so that fontconfig declare that it supports a given language is defined in the fontconfig library. You can find them in source code. For example, mandatory code points(glyphs that match to it) to be present for English is defined in en.orth file. I cross checked each code points and one was indeed missing from my regular font variant, but bold version had everything. When I added it, all started working normally.

Later fontconfig developer Akira TAGOH told me that I can also use fc-validate to check the language coverage

$ fc-validate --lang=en MyFont.otf
MyFont.otf:0 Missing 1 glyph(s) to satisfy the coverage for en language

And after adding the missing glyph

$ fc-validate --lang=en MyFont.otf
MyFont.otf:0 Satisfy the coverage for en language

And now fc-match list Regular as default style

$ fc-match MyFont
MyFont.otf: "MyFont" "Regular"